Тогтоол №20239

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зам тээврийн ослын улмаас учруулсан гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн хөдөлгөөний дүрмийн зөрчлөөс болж тээврийн хэрэгсэлд нь учруулсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь ослын буруутан М.Э-г хуулийн дагуу тогтоогдсон гэдгийг үгүйсгэж, нэхэмжлэгч өөрөө хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн, хохирлыг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Гомдлын үндэслэл нь ослын байршил, буруутай этгээдийг тогтоох, хохирлын хэмжээ, нэхэмжлэл гаргах хугацаатай холбоотой байв. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсныг тогтоов. Ослын улмаас учруулсан хохирол, гэм буруу нь харилцан шалтгаант холбоотойг тогтоож, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчийг хохирол төлөх үүрэгтэй гэж үзсэн. Хариуцагчийн гаргасан татгалзлууд нь хэргийн баримтаар няцаагдсан бөгөөд хохирлын үнэлгээг хэтрүүлсэн, хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэх үндэслэл тогтоогдоогүй. Нэхэмжлэгч нь тухайн тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч болох нь тогтоогдсон. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Замын хөдөлгөөний ослын улмаас “Жи Эс Би капитал” ББСБ-д учирсан хохирол 1,196,940 төгрөгийг Ч.Өнөрбаяраас гаргуулах тухай. - **Нэхэмжлэгч**: Ч.Өнөрбаяр замын хөдөлгөөний дүрмийн 7.13-ыг зөрчсөн нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон тул хохирлыг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Зам тээврийн осол нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдэл байсан бөгөөд хохирлыг арилгах үндэслэлгүй, даатгалын байгууллага төлөх ёстой гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-01-18, **Дугаар**: 102/ШШ2016/00662 - **Шийдвэр**: Ч.Өнөрбаяраас 1,196,940 төгрөг гаргуулж “Жи Эс Би капитал” ББСБ-д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 499.1, 505.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-04-15, **Дугаар**: 723 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Тодорхойгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт Иргэний хуулийн 510.1-ийг нэмж, 499.1, 505.1-ийг хасаж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2016-06-20, **Дугаар**: 210/МА2016/00784 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Осол нэхэмжлэгчийн буруугаас болсон, анхны шинжээчийн дүгнэлтээр өөрийгөө буруугүй гэж үзсэн, даатгалтай байсан тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгуулах. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн гэм хор учирснаас үүсэх үүргийн харилцааг зохицуулсан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, оролцогчдын мэтгэлцэх эрхийг зөрчөөгүй. - Хариуцагч Ч.Өнөрбаяр Замын хөдөлгөөний дүрмийн 7.13-ыг зөрчсөн нь захиргааны зөрчлийг шийдвэрлэсэн материал, захиргааны шийтгэл, шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. - Шүүх нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзэж, үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн. - Хариуцагчийн хяналтын гомдолд шүүх хуулийг хэрхэн буруу хэрэглэсэн, эсхүл журмыг хэрхэн зөрчсөн талаар тодорхой заагаагүй тул шүүхийн шийдвэр, магадлалыг өөрчлөх, хүчингүй болгох боломжгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг талын автомашины эзэн нөгөө талын автомашины жолоочоос учирсан хохирлыг нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжилсэн хохирлын зарим хэсгийг гаргуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэргийн бодит байдал, нотлох баримт, хуулийг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргав. Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэж, хариуцагчийн гомдлыг хүлээн авах боломжгүй гэж хариу тайлбар хийв. ҮНДЭСЛЭЛ: Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн нь тогтоогдож, учирсан хохирол нь буруутай үйлдлийн улмаас гарсан байх тул хохирлыг барагдуулах нь зүйтэй. Өмнөх хэргийн шийдвэрийг дахин нотлохгүй гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хуульд нийцсэн байна. Хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018-02-05-ны өдөр хариуцагч байгууллагын жолооч Б.Туяа тусгай зориулалтын автомашин жолоодож явахдаа замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчиж, улаан гэрлээр уулзвар нэвтэрсний улмаас нэхэмжлэгчийн автомашиныг мөргөж зам тээврийн осол гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Ч, автомашинд учирсан гэм хорын хохиролд 13,245,700 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: “АЭ” ХХК, хохирлын үнэлгээг зөвшөөрөхгүй, өмнө нь төлсөн 6,300,000 төгрөгийг хасаж, үлдэх 2,700,000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-25, **Дугаар**: 102/ШШ2019/01183 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 6,678,364 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 6,567,336 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 499.1. Шинжээчийн тогтоосон 12,978,364 төгрөгийн хохирлоос хариуцагчийн төлсөн 6,300,000 төгрөгийг хасаж тооцсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-06-12, **Дугаар**: 1076 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлын үнэлгээ бодит бус, автомашины зах зээлийн үнэ гаалийн мэдүүлгээс зөрүүтэй, дахин шинжээч томилуулах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч байгууллагын жолооч улаан гэрлээр уулзвар нэвтэрч осол гаргасан буруутай болох нь эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийтгэвэр, магадлалаар тогтоогдсон. - Автомашины эзэмшигч Г.Ч нь Иргэний хуулийн 497.1, 499.1-д зааснаар учирсан гэм хорыг арилгахыг шаардах эрхтэй. - Шүүхээс томилогдсон "Гэрэгэ Эстимейт" ХХК-ийн гаргасан 12,978,364 төгрөгийн үнэлгээ нь бодит судалгаанд үндэслэгдсэн, үндэслэл бүхий дүгнэлт гэж үзэв. - Автомашиныг гаалиар нэвтрүүлэх үеийн суурь үнэлгээг зах зээлийн бодит үнэ гэж үзэх үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч автомашинаа засварласан эсэх, эсвэл бусдад худалдсан эсэх нь гэм буруутай этгээдийг хохирол төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. - Анхан шатны шүүх хариуцагчийн дахин шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Осолд орсон иргэн хариуцагч жолоочоос эмчилгээ, эд хөрөнгийн хохирлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргав. Хариуцагч хохирлын хэмжээг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй гэв. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас нэхэмжлэгчид хохирлыг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн талаар зохих шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч шинжээчийн дүгнэлтэд үндэслэсэн хохирлын үнэлгээ бодит бус, машиныг борлуулсан тул хохирол нэхэмжлэх боломжгүй гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан. Осол, хариуцагчийн буруутай үйлдлийг тогтоосон. Хариуцагч гэм буруугийн талаар маргаагүй. Хөрөнгийн үнэлгээний тухай хуульд заасны дагуу хариуцагч үнэлгээний байгууллагад гомдол гаргаагүй. Иргэний хуулийн дагуу хохирол учруулсан этгээд гэм хорыг арилгах буюу мөнгөөр нөхөн төлөх үүрэгтэй. Машиныг худалдсан нь хохирлыг гаргуулахгүй байх үндэслэл болохгүй. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив.