Тогтоол №19914

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцны өмчлөгч нэхэмжлэгч нь уг орон сууцыг худалдан авахаар тохиролцож, урьдчилгаа төлсөн гэх хариуцагчийг хууль бус эзэмшлээс албадан гаргахыг шаардсан. Хариуцагч нь бусдаас орон сууцыг худалдан авсан гэх бөгөөд нэхэмжлэгч нь энэ үйлдлийг өөртэй нь холбоогүй, бусдад худалдах эрхгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс албадан чөлөөлж, нэхэмжлэгчид шилжүүлэх шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч нь өөрийн өмчлөлийн байрыг бусдад зарсан, хариуцагч залилуулсан гэж үзэн хэргийг хэрэгсэхгүй болгуулах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь орон сууцны хууль ёсны өмчлөгч болох нь тогтоогдсон. Хариуцагч нь уг орон сууцыг бусдаас худалдан авсан гэх нэхэмжлэл гаргасан боловч түүнийг баталсан эрх зүйн баримт байхгүй. Цагдаагийн байгууллагад шалгуулж буй залилангийн хэрэг нь иргэний хэргийн шийдвэр гаргахад саад болохгүй. Хууль бус эзэмшлийг тогтоож, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх шийдвэр нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэхээр шаардсан. Хариуцагч нь орон сууцыг гэрээгээр худалдан авсан бөгөөд төлбөрийг бүрэн хийсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1-д заасныг баримтлан, маргаантай орон сууцыг хариуцагчдын хууль бус эзэмшлээс гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянуулах шаардлагатай гэж гомдол гаргасан. Учир нь, өөрийн нэхэмжлэлтэй холбоотой хэргийг түдгэлзүүлэх санал гаргасныг хангаагүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх хууль ёсны болон үндэслэлтэй шийдвэр гаргасан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад ноцтой зөрчил гараагүй гэж үзэн хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн гэрчилгээгээр баталгаажсан эзэмшигч бөгөөд хариуцагчдын эзэмшил хууль бус болох нь тогтоогдсон. Хариуцагчийн өөр хэргийг түдгэлзүүлэх санал нь энэ хэргийн шийдвэрт нөлөөлөхгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг өмчлөх эрхээ тогтоолгож, хариуцагчийг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаарджээ. Хариуцагч тус орон сууцыг өмнө нь өөр этгээдээс худалдан авсан гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Орон сууцыг нэхэмжлэгчийн өмчлөлд тогтоож, хариуцагчийг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлөх шийдвэр гаргажээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь орон сууцыг өмнө нь худалдан авсан, гэрээ хийгээгүй ч төлбөрийг бэлнээр өгсөн, нэхэмжлэгч нь удаан хугацаанд шаардлага гаргаагүй зэргээр гомдол гаргав. Гэвч давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн өмчлөх эрхийг үндэс болгон шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нь орон сууц худалдан авсан гэдгээ нотлох зохих баримт, гэрээ байхгүй, мөн нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг хууль бус гэх үндэслэл хангалтгүй байсан. Худалдан авалт нь өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүй хийгдсэн, гэрээ хэлцэл байхгүй нь тогтоогдсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, эзэмшилд шилжүүлэх, орон сууцыг хууль бусаар эзэмшиж ашигласны төлбөрт мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, эзэмшилд шилжүүлэх, 30,000,000 төгрөг гаргуулах, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, хуйвалдаан, залилангийн шинжтэй байсныг гомдолд дурдсан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн эрүүгийн хэргийн шүүхээр шийдвэрлэгдсэн зүйлийг давтан ярьж буйг тэмдэглэжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Орон сууцны өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлээр нэхэмжлэгч нь хууль ёсны өмчлөгч болох нь тогтоогдсон. Эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийдвэрээр хариуцагч нь залилангийн аргаар орон сууцыг худалдахаар тохиролцон мөнгө авч, орон сууцанд амьдруулсан нь тогтоогдсон. Орон сууцны эзэмшлийг хууль бус гэж үзэж, албадан чөлөөлүүлэх анхан шатны шийдвэр зөв байна. Гэхдээ, нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас орон сууцыг хууль бусаар эзэмшсэн хугацааны төлбөр 30,000,000 төгрөгийг шаардах эрхгүй тул энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг дахин тогтоов.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б нь “Т” ХХК-тай орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулж, орон сууцыг худалдан авсан бөгөөд улсын бүртгэлд өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн. Гэвч тухайн орон сууцанд хариуцагч нар хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б. Хариуцагч Н, Н, Ж.Наранмандах, “Т” ХХК-иудын хууль бус эзэмшлээс Баянгол дүүргийн 1 дүгээр хороо, Алтай хотхоны 12 дугаар байрны 112 тоот орон сууцыг чөлөөлүүлэх. - **Хариуцагч**: Н, Н, Ж.Наранмандах нар. Ж.Наранмандах нь 2010 онд “Т” ХХК-ийн захирал н.Сономцэрэнтэй тохиролцон, газраар бартер хийх эсвэл 55,216,000 төгрөгөөр орон сууцыг авахаар болсон. Хожим газраар солихоос татгалзсан тул Сономцэрэнд 60,000,000 төгрөгийг бэлнээр өгсөн тул орон сууцны үнэ бүрэн төлөгдсөн гэж маргасан. “Т” ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-11, **Дугаар**: 102/ШШ2018/01149 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 250.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-29, **Дугаар**: 1515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй болсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийг өөрчилж, хариуцагч Ж.Наранмандах, Н, Н нарын хууль бус эзэмшлээс орон сууцыг чөлөөлүүлж, “Т” ХХК-ийн хүлээн зөвшөөрлийг баталж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5, 56.1, 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч Ж.Дорж. - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Б нь “Т” ХХК-тай байгуулсан гэрээгээр орон сууцны өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн нь нэхэмжлэлийн үндэслэл болсон. - Хариуцагч Ж нь орон сууцны үнийг “Т” ХХК-д төлсөн гэх тайлбар, татгалзлаа нотлохоор гэрч асуулгах хүсэлт гаргасныг шүүх хангаагүй орхисон нь хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчсөн. - Шүүх хүсэлт гаргагчийн гэрчийн хаягийг тодруулах боломжтой тухай тайлбарыг үл тоомсорлосон. - Хариуцагч Ж-гийн хэргийг түдгэлзүүлэх хүсэлтийг шүүх шийдвэрлэсэн эсэх нь тодорхойгүй байна. - Хэргийн үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй тул маргааны зүйл болох орон сууцыг хариуцагч нар хууль бусаар эзэмшиж байгаа эсэхийг тогтоох боломжгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т нийцээгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4, 168.1.3-т нийцээгүй.