Тогтоол №19737

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эй Ти Эм” ХХК нь хариуцагч “Монголын үнэт цаасны клиринг, төвлөрсөн хадгаламж” ТӨХХК-д холбогдуулан гаргасан нэхэмжлэлээс татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: “Эй Ти Эм” ХХК нь “Монголын үнэт цаасны клиринг, төвлөрсөн хадгаламж” ТӨХХК-д холбогдуулан гаргасан нэхэмжлэлээс татгалзсан. - **Хариуцагч**: "Монголын үнэт цаасны клиринг, төвлөрсөн хадгаламж" ТӨХХК. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч “Эй Ти Эм” ХХК нь 2024 оны 01 дүгээр сарын 04-ний өдөр шүүхэд хүсэлт гарган, нэхэмжлэлээсээ бүрэн татгалзсан. - Хариуцагч “Монголын үнэт цаасны клиринг, төвлөрсөн хадгаламж” ТӨХХК нь нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг зөвшөөрсөн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-01-06, **Дугаар**: 103/ШШ2024/00741 - “Эй Ти Эм” ХХК-ийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74.1-д зааснаар нэхэмжлэгч нэхэмжлэлээсээ татгалзсан тохиолдолд шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгоно. - Нэхэмжлэгчийн хүсэлт, хариуцагчийн зөвшөөрлийг үндэслэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй. - Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1-д зааснаар нэхэмжлэлээс татгалзсан тохиолдолд улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгодоггүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Банк - Үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүд нийт 42,560,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Иргэн - Зээлийн эргэн төлөлтийн тооцоолол буруу, нэмэгдүүлсэн хүүг үндэслэлгүй тооцсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-11, **Дугаар**: 101/ШШ2018/02540 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-д зааснаар зээлдэгч зээлийг хугацаандаа төлөөгүй тохиолдолд үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-02-22, **Дугаар**: 210/МА2019/00356 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдал, зээл төлөлтийн баримтыг дутуу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан зээл болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлд заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар хугацаа хэтэрсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэг хэвээр байна. - Хариуцагч өөрийн татгалзлын үндэслэл болох зээл төлөлтийн тооцооллыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т заасны дагуу баримтаар нотлоогүй. - Үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 175.1-д нийцсэн бөгөөд анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэр бүл салалтын улмаас эд хөрөнгийн хуваалцах тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь гэрлэлтийн хугацаанд олж авсан эд хөрөнгийг хуваалцахыг шаардсан. Хариуцагч нь эд хөрөнгийг хуваалцахтай холбоотой нэхэмжлэлийг эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, эд хөрөнгийг хуульд заасны дагуу хуваалцах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй, эд хөрөнгийг хуваалцах үндэслэлгүй гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэр бүл салалтын улмаас эд хөрөнгийг хуваалцах нь гэр бүлийн тухай хуулийн дагуу байх бөгөөд гэрлэлтийн хугацаанд хамтран олж авсан эд хөрөнгийг тэгш эрхтэй хуваалцах зарчмыг баримтална.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэр бүл салалтын улмаас эд хөрөнгийн эрхээ хамгаалуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Шүүхээс нэхэмжлэлийг хангаж, эд хөрөнгийг хуваалцах шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэр бүл цуцлагдсан тохиолдолд эд хөрөнгийг тэгш хуваах хуулийн заалтыг баримталсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Дундговь аймгийн Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2025 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдрийн 310/ШШ2025/00072 дугаар шийдвэртэй захиргааны хэргийг нэхэмжлэгч, хариуцагчийн давж заалдах гомдлоор хянан хэлэлцэв. - **Нэхэмжлэгч**: "Дундговь Сүү" ХХК нь аймгийн Засаг даргын “Газар эзэмшүүлэх тухай” 2023 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/844 дүгээр захирамж болон аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын зөвлөлийн 2023 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн 04 дүгээр хурлын шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Хариуцагч**: Дундговь аймгийн Засаг дарга, Дундговь аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын зөвлөл. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Дундговь аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын зөвлөлийн 2023 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн хурлаар “Дундговь Сүү” ХХК-ийн ашиглаж байсан 0.07 га газрыг иргэн Ч.Дулмаад 5 жилийн хугацаатайгаар олгох шийдвэр гаргасан. - Уг шийдвэрийн дагуу Дундговь аймгийн Засаг даргын 2023 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/844 дүгээр захирамж гарсан. - Нэхэмжлэгч нь уг захирамж, зөвлөлийн шийдвэрийг хууль бус гэж үзсэн. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. - Нэхэмжлэгч, хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-02-11, **Дугаар**: 310/ШШ2025/00072 - Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисугай. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 104.1-д заасныг үндэслэн аймгийн Засаг даргын 2023 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/844 дүгээр захирамжийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон нь үндэслэлтэй. - Тухайн захиргааны актыг гаргахдаа Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль болон Газрын тухай хуульд заасан журмыг зөрчсөн. - Захиргааны актын үндэслэл болсон зөвлөмж нь захиргааны акт биш бөгөөд Захиргааны ерөнхий хуулийн 3.1.2-т заасан шаардлагыг хангахгүй тул зөвлөмжийг хүчингүй болгуулах шаардлагыг хангахгүй орхисон нь зөв. - Газрын тухай хуулийн 3.1.1, 21.2.3, 33.1.2-т заасны дагуу Засаг даргад газар эзэмшүүлэх, ашиглуулах эрх олгох захирамж гаргах эрх байх боловч, энэ тохиолдолд захиргааны зөвлөлийн шийдвэрийг үндэслэн иргэнд газар олгосон нь нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг хөндсөн. - Иргэн Ч.Дулмаад газар эзэмшүүлэхдээ “Дундговь Сүү” ХХК-тай байгуулсан гэрээний хугацааг харгалзаагүй. - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 104.2-т зааснаар шүүх захиргааны актыг хууль бус болохыг тогтоох боловч тухайн захиргааны актыг гаргасан байгууллага, албан тушаалтан нь хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд шинэ захиргааны акт гаргах эрх нь нээлттэй хэвээр үлдэнэ.