Тогтоол №7153·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: 2016 оны 06 дугаар сарын 19-нд Сонгинохайрхан дүүргийн 20 дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт зам тээврийн осол гарсан. Нэхэмжлэгч Делика маркийн автомашиныг жолоодож явах үед "Д А Ж"ХХК-ийн Хово маркийн автомашинтай мөргөлдөж, нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгө болон хамт явсан зорчигчид хохирол учирсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Д А Ж"ХХК-аас гэм хорын хохиролд 4,303,806 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Ослын буруу нь хариуцагчийн талд байгааг техникийн шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоосон.
- **Хариуцагч**: Зам тээврийн осолд нэхэмжлэгч буруутай, мөн осол гарах үед тээврийн хэрэгслийг "Ө Х"ХХК-ийн ажилтан жолоодож явсан тул "Д А Ж"ХХК хариуцагч биш гэж нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-03, **Дугаар**: 184/ШШ2019/01168
- **Шийдвэр**: Хариуцагч "Д А Ж"ХХК-аас 4,303,806 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч *******т олгож, шүүхийн зардлыг хариуцагчаас гаргуулсан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 499.1, 510.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-28, **Дугаар**: 1230
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлага хангаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-08-09, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр болон магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлага хангаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад "499.1" гэснийг "499.4" гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзсэний үндсэн дээр, тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлж, зохигчийн хоорондох эрх зүйн маргааны үйл баримтын талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийжээ.
- Зам тээврийн ослын улмаас хохирсон этгээд өөрт учирсан гэм хорыг арилгуулах шаардлагыг Иргэний хуулийн 499.1-д заасан үндэслэлээр автомашиныг жолоодож явсан этгээдэд холбогдуулан гаргах, эсхүл мөн зүйлийн 499.3, 499.4-т зааснаар тээврийн хэрэгслийн ашиглагч болон өмчлөгч, эзэмшигчээс шаардах боломжтой. Нэхэмжлэгч тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч "Д А Ж"ХХК-д холбогдуулан хохирлыг шаардсан нь үндэслэлтэй.
- Хариуцагчийн "осол гаргасанд нэхэмжлэгч буруутай" гэх маргаан нь Замын цагдаагийн газрын техникийн байцаагчийн дүгнэлт, Шинжлэх ухаан техникийн их сургуулийн Механик тээврийн сургуулийн багш нарын бүрэлдэхүүнтэй шинжээчийн дүгнэлт, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн дүгнэлтээр үгүйсгэгдсэн.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан нь үндэслэлтэй боловч осол гаргах үед тээврийн хэрэгслийг жолоодож яваагүй боловч ашиглах боломж олгосон, эсхүл ашиглагчийг өөрөө томилсон буюу өөрөө түүнд уг хэрэгслийг шилжүүлэн өгсөн өмчлөгч буюу эзэмшигч хариуцлага хүлээхийг Иргэний хуулийн 499.4-т заасан байхад хэрэглэвэл зохих хэм хэмжээг сонгож хэрэглээгүй байх тул энэ үндэслэлээр шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах шаардлагатай гэж үзсэн.