Тогтоол №7559·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Асгатгрийн агро ХХК нь Архангай аймгийн Хайрхан сумын Засаг даргын 2010.06.21-ний өдрийн 47 тоот захирамжаар 969 га газрыг үр тарианы зориулалтаар эзэмшсэн боловч, уг захирамж Дээд шүүхийн 2015.05.25-ны өдрийн 129 тоот тогтоолоор хууль зөрчсөн үндэслэлээр хүчингүй болсон. Компани нь газар эзэмших эрхээ хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор гарсан 610,632,191.23 төгрөгийн хохирлыг Засаг даргаас нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Асгатгрийн агро ХХК нь газар эзэмших эрх хүчингүй болсноос үүдэн зээлийн хүү, тээврийн зардал, тоног төхөөрөмжийн элэгдэл, харуул манааны цалин зэрэг нийт 610,632,191.23 төгрөгийн хохирлыг Архангай аймгийн Хайрхан сумын Засаг даргын буруутай үйл ажиллагаанаас үүссэн тул гаргуулахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Архангай аймгийн Хайрхан сумын Засаг дарга нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, учирсан хохирлыг хариуцах хууль зүйн үндэслэлгүй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-10, **Дугаар**: 129/ШШ2019/00393
- **Шийдвэр**: Архангай аймгийн Хайрхан сумын Засаг даргаас 182,103,070 төгрөг гаргуулж Асгатгрийн агро ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн 428,529,121.23 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 498.2, 510.1-д зааснаар албан тушаалтны буруутай үйл ажиллагааны улмаас учирсан хохирлыг ажил олгогч хариуцах.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-04, **Дугаар**: 15
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын 182,103,070 төгрөгийг 343,814,676 төгрөг болгон, 428,529,121.23 төгрөгийг 266,817,515 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчийн иргэнээс авсан 94,000 ам.долларын зээлийн хүү 161,711,606 төгрөгийг хохиролд тооцсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-05-22, **Дугаар**: 2439
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтад үндэслэлтэй дүгнэлт хийлгүй, хууль буруу хэрэглэж шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 15 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн 129/ШШ2019/00393 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “182,103,070 төгрөг” гэснийг “126,498,750 төгрөг” гэж, “428,529,121.23 төгрөгийг” гэснийг “484,133,441 төгрөг” гэж, 2 дахь заалтын “1,068,465 төгрөг” гэснийг “790,443.75 төгрөг” гэж тус тус өөрчлөн шийдвэрийг бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хайрхан сумын Засаг даргын газар эзэмшүүлэх тухай захирамжийг Газрын тухай хуулийн 21.4.3-т заасныг зөрчсөн үндэслэлээр хүчингүй болгосон нь албан тушаалтны буруутай үйлдэлтэй холбоотой.
- Нэхэмжлэгч нь газар эзэмших эрх хүчинтэй байх хугацаанд банкнаас зээл авч, газар тариалангийн зориулалттай тоног төхөөрөмж худалдан авсан нь тогтоогдсон.
- Тоног төхөөрөмжийн элэгдлийн зардал, харуул манааны цалин, иргэнээс авсан зээлийн хүү зэрэг шаардлагуудыг нэхэмжлэгч баримтаар нотлоогүй тул анхан шатны шүүх хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.
- Тоног төхөөрөмж ачуулсан тээврийн зардлыг хохиролд тооцох боломжгүй, учир нь нэхэмжлэгч уг тоног төхөөрөмжийг хожим өөр газар тариалангийн үйл ажиллагаандаа ашигласан.
- Харин газар эзэмших эрх хүчинтэй байх хугацаанд тоног төхөөрөмжийг ашиглалгүй хугацаа алдсантай холбоотой банкны зээлийн хүүгийн тодорхой хэсгийг хохиролд тооцож, хариуцагчаас гаргуулсан нь үндэслэлтэй.
- Давж заалдах шатны шүүх иргэнээс авсан зээлийн хүүг хохиролд тооцон шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь хэргийн нотлох баримтад тулгуурлаагүй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасныг зөрчсөн.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т заасан нотлох баримтыг үнэлэх журмыг анхан шатны шүүх зөрчсөн алдаатай дүгнэлтийг давж заалдах шатны шүүх залруулаагүй.
ХуульTech