Тогтоол №18604

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Б, Б.Д нар нь Д.Б-ээс 1.5 сая төгрөгийн зээл авч, хашаа байшингаа барьцаалсан боловч зээл, хүү, алдангиа төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь Б.Б, Б.Д нараас зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 1 745 728 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Б, Б.Д нар нь зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг төлөхөд татгалзах зүйлгүй боловч зээлийн хүү, алданги болон зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг эс зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-12, **Дугаар**: 184/ШШ2019/02237 - **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 1 140 494 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэж, нэхэмжлэлийн 605 234 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.1, 232.4, 281.1, 175.1-д заасныг баримтлан, зээлийн гэрээний үүргийг хүү, алдангийн хамт тооцож, төлөгдсөн дүнг хасч, үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. Зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг нотлох баримтаар нотлогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-11-06, **Дугаар**: 210/МА2019/02737 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй, зээлийн хүү, алданги болон зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг буруу тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчид 2018-02-28-ны өдөр зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулсан нь Иргэний хуулийн 281.1, 156.1, 156.2-т заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр гэрээ байна. - Гэрээний дагуу хариуцагч нар 1 500 000 төгрөгийг сарын 6%-ийн хүүтэй, гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5%-ийн алданги тооцохоор тохиролцсон. - Хариуцагч Б.Б нь гэрээний хугацаанд 1 306 250 төгрөгийг төлсөн бөгөөд 2019-02-28-ны өдрөөс хойш төлөлт хийгээгүй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн зээлийн гэрээний хугацаанд төлсөн 1 306 250 төгрөгийг гэрээний үүрэг болох 2 094 000 төгрөгөөс хасч, үлдэх 760 336 төгрөгөөс алданги тооцон, нийт 1 140 494 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулсан нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгчийн зээл төлүүлэхээр эрж хайхад гарсан зардалд 126 212 төгрөг зарцуулсан гэх шаардлага нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т заасан нотлох үүргээ биелүүлээгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д зааснаар хариуцагч сайн дураар үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр зөв байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч ****** нь хариуцагч Н.Хүрэлбаатар, ****** нарт холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт 86,850,000 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгийн үнээс хангуулах шаардлага гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл 45,000,000 төгрөг, хүү 12,900,900 төгрөг, алданги 28,950,000 төгрөг, нийт 86,850,000 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: Гэрээний хугацаа дууссан тул хүү тооцох боломжгүй, зээлийн хүүд 14,900,000 төгрөг төлсөн тул 6,700,000 төгрөгийн хүүний үлдэгдэл байна. Мөн 9911 дугаарыг 35,000,000 төгрөгөөр зарсан тул уг зээлээс хасуулж, алдангийг үндсэн зээлийн 50 хувь буюу 22,500,000 төгрөгөөр тооцох ёстой. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-08, **Дугаар**: 181/ШШ2020/01540 - **Шийдвэр**: ******аас 77,550,000 төгрөгийг гаргуулж ******д олгож, үлдэх 9,300,000 төгрөг болон Н.Хүрэлбаатарт холбогдох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Төлбөрийг сайн дураар төлөөгүй тохиолдолд барьцааны үл хөдлөх хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.4, 232.6, 169.1, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-27, **Дугаар**: 1657 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч ****** - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-03-14, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч ******ын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ж.Ариунаа - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх зээлийн хүүгээс алданги тооцсон нь хууль зөрчсөн, нэхэмжлэлийн шаардлагад дурдаагүй асуудлаар барьцааны хөрөнгийг борлуулахаар шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд байгуулсан зээлийн болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 156.2, 281.1, 43.2.1-д нийцсэн хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Иргэний хуулийн 232.1, 232.3, 232.4-т зааснаар гэрээний үүргээ гүйцэтгээгүй тал анз буюу алданги төлөх үүрэгтэй. Гэрээний 2.7-д заасан алдангийн хэмжээ хуульд нийцнэ. - Зээлдэгчийн гүйцэтгээгүй үүрэгт гэрээний хугацаанд төлөх хүүгийн төлбөр тооцогдох тул хүүний үлдэгдэл 6,700,000 төгрөгт алданги тооцохгүй гэх гомдол үндэслэлгүй. - Иргэний хуулийн 158.1, 175.1-д зааснаар барьцаагаар хангагдсан үүргийг гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцааны зүйлийг худалдах, албадан худалдах замаар шаардлагыг хангах эрхтэй. Нэхэмжлэгч барьцааны хөрөнгийн үнээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар хүссэн тул шүүх барьцааны хөрөнгийг албадан худалдаж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь нэхэмжлэлийн шаардлагад нийцнэ. - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчөөгүй, холбогдох хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн зээлийн гэрээний үүрэг, түүнийг барьцаалсан хөрөнгөөр хангуулах шаардлага бүхий нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч төлбөрөө бүрэн төлөөгүй, гэрээний нөхцлийг зөрчсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд оролцоогүй, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосныг эс зөвшөөрч, төлбөрийг буруу тооцсон гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн баримтыг зөв үнэлж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв хэрэглэсэн. Талуудын хооронд хүчин төгөлдөр зээлийн гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. Зээлдэгч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй бөгөөд хариуцагчийг нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрөөс чөлөөлөх үндэслэл байхгүй. Хариуцагчаас төлсөн төлбөрийг зээлийн хүү болон үндсэн төлбөрөөс зөв тооцсон. Барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр бөгөөд үүрэг гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах эрхтэй. Хариуцагчийн шүүх хуралдаанд оролцоогүй нь хуульд нийцсэн. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн төлбөр болон барьцаалсан хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэл хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болох тодорхой хэмжээний төгрөгийг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хүү тооцоолол тодорхойгүй, шинжээч томилуулах шаардлагатай байсан мэт боловч шийдвэрлэгдээгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлсэн хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдсон. Хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч үүргийг шаардах эрхтэй. Хариуцагчээс төлсөн мөнгийг Иргэний хуулийн дагуу зээлийн төлбөрт тооцон, үлдэгдэл төлбөрийг барьцаалсан хөрөнгөөс гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээгээр тохиролцсон үндсэн зээл, хүү, алданги, нотариатын үйлчилгээний төлбөр гаргуулах, улмаар төлбөрийг төлөхгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь зээл авсан болон үндсэн зээлийг хүлээн зөвшөөрсөн ч алданги, бусад төлбөр болон барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас үндсэн зээл, алданги, нийт мөнгөн төлбөр гаргуулах, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн алданги тооцсон хэсгийг хууль, гэрээг буруу тайлбарласан, төсөл хэрэгжээгүйн улмаас учирсан алдагдлыг үүрдэггүй гэж гомдол гаргасан. Мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж алдангийг хэрэгсэхгүй болгуулах хүсэлт гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын байгуулсан зээлийн гэрээ, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэл болгон, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, алданги төлөх нөхцөл үүссэн, мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа дотор нэхэмжлэл гаргасан гэж дүгнэсэн. Хариуцагчийн гаргасан гомдол болон нотлох баримтууд нь хууль, гэрээний үндэслэлгүй тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.