Тогтоол №16297

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Талууд нүүрс олборлох чиглэлээр хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан боловч нэхэмжлэгчийг үйл ажиллагаанд оролцуулаагүйгээс гэрээнээс татгалзаж, оруулсан хөрөнгө, ашиг гаргуулахаар маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: БНХАУ-ын иргэн. Хамтран ажиллах гэрээнээс татгалзаж, оруулсан хөрөнгө болон нүүрс борлуулсан ашигт 1,910,871,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: "..." ХХК. Гэрээ байгуулсан этгээд компанийг төлөөлөх эрхгүй, хөрөнгө оруулалт компанид ороогүй, нүүрс олборлоогүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-27, **Дугаар**: 104/ШШ2020/00217 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 92,349,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,818,522,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 476.1, 479.3, 480.3. Талуудын хооронд хамтран ажиллах гэрээний харилцаа үүссэн гэж дүгнэсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-17, **Дугаар**: 1773 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийн нөхцөл байдал бүрэн тогтоогдоогүй, нотлох баримт шаардлага хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44.2. Хэрэгт авагдсан хятад хэл дээрх баримтууд бүрэн орчуулагдаагүй, хариуцагчийн тусгай зөвшөөрөл зэрэг эрх зүйн байдлыг тодруулах баримт дутуу. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-10-13, **Дугаар**: 001/ХТ2022/00917 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх эсвэл нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээний нэг тал болох "Налайх хөгжил нүүрсний уурхай" нь хариуцагч "..." ХХК-ийн эзэмшлийнх мөн эсэх, тусгай зөвшөөрөлтэй эсэх нь тодорхойгүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгчийн гаргаж өгсөн зардал, татвар, хураамжтай холбоотой хятад хэл дээрх баримтууд бүрэн орчуулагдаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44.2-т заасан бичгийн нотлох баримтад тавигдах шаардлагыг зөрчсөн. - Хэргийн нөхцөл байдал бүрэн тогтоогдоогүй, нотлох баримтын хүрээнд давж заалдах шатны шүүхээс эрх зүйн дүгнэлт хийх боломжгүй гэсэн дүгнэлт үндэслэлтэй. - Нотлох баримт шаардлага хангаагүй тохиолдолд дээд шатны шүүхээс залруулан дүгнэж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй юм.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтран ажиллах гэрээний дагуу хөрөнгө оруулалт хийснээ нотлон мөнгө гаргуулах, хариуцагч нь гэрээ хэлцэл үгүй, алдагдалтай ажилласан тул нэхэмжлэлийг үгүйсгэн, сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, сөрөг болон бие даасан шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, маргааны үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй тул шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хамтран ажиллах гэрээ байгуулагдсан эсэх, хөрөнгө оруулалтын шинж чанар, талуудын үүрэг хариуцлагын хэмжээ зэрэг маргааны гол асуудлууд нь хэргийн баримт болон талуудын тайлбараар бүрэн тогтоогдоогүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтран ажиллах гэрээний дагуу хийсэн хөрөнгө оруулалтаа буцаан шаардаж, хүлэмжийг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, өмнөх шүүхийн шийдвэрүүд байгааг үндэслэл болгожээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагч *** ХХК-ийн холбогдох хүлэмжийг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэргийн бодит байдал, нотлох баримтыг үнэн зөв үнэлж чадаагүй, хууль хэрэглээний алдаатай гэж гомдол гаргав. Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс хэргийн оролцогч талын үзлэг хийлгэх хүсэлтийг хангаагүй нь үндэслэл муутай гэж үзэв. Мөн нэхэмжилж буй эд хөрөнгийн үнийн дүнг тодорхойлоогүй, мэтгэлцүүлээгүй нь хууль хэрэглээний алдаа болсон байна. Өмнөх шүүхийн шийдвэр нь энэхүү хэргийн хамтран ажиллах гэрээний бусад үр дагаврыг шийдвэрлэхэд саад болохгүй гэж заасан нь одоогийн нэхэмжлэлийн үндэслэлийг үгүйсгэхгүй. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай хамтран ажиллах гэрээний үүрэг, гэрээг цуцлах, хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн талбайд зөвшөөрөлгүй нүүрс олборлож, улмаар гэм хор учруулсан тухай маргаан үүссэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой нотлох баримтын үнэлгээ, хуулийн хэрэглээ, шүүхийн дүгнэлт зэрэгт гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага болон тооцоо нь бодит байдал, хуулийн зохицуулалттай нийцэхгүй, байгалийн баялаг нь улсын өмч болох, түүнийг ашиглах тусгай зөвшөөрөл нь өмчлөх эрхийг олгохгүй, олборлолт нь зардал шаардсан цогц үйл ажиллагаа болох зэргээс улбаалж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтран ажиллах гэрээний дагуу төлбөл зохих мөнгө болон хүлээгдэж байсан ашгийг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь гэрээ байгуулагдсан боловч борлуулалт хийгээгүй, нэхэмжлэгчийн шахалтын улмаас тодорхойлолт бичиж өгсөн, эд хөрөнгийг буцаан өгөх саналтай байгаагаа тайлбарлажээ. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу нэхэмжлэгчийн оруулсан хөрөнгө, үнэ бүхий эд хөрөнгийг хариуцагчаас гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх гэрээний харилцааг буруу тодорхойлж, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, хэргийг нэг талыг барьж шийдвэрлэсэн хэмээн гомдол гаргажээ. Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны байх шаардлагыг хангаагүй, шүүх хуралдааны тэмдэглэлд өөр хэргийн тэмдэглэл тусгагдсан, шүүх хуралдааны товыг буруу тогтоосон зэрэг үндэслэлээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах нь зүйтэй гэж дүгнэлээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмыг зөрчсөн, шүүх хуралдааны тэмдэглэл болон хэргийг хянан шийдвэрлэхэд байх ёстой процедур алдагдсан тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав.