Тогтоол №8737·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э нь хариуцагч Уд нийт 44,000,000 төгрөгийг удаа дараа зээлдүүлсэн боловч үндсэн зээлээ төлөөгүй тул зээлийн үүргийг гүйцэтгүүлэхээр нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс авсан мөнгөө төлсөн ба харин нэхэмжлэгчид 303,378,660 төгрөгийг илүү төлсөн тул буцаан гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Уд 44,000,000 төгрөгийг зээлдүүлсэн боловч үндсэн зээлийг төлөөгүй тул үндсэн зээлийн үлдэгдэл 43,792,000 төгрөгийг гаргуулна.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчээс авсан мөнгөө цаг тухайд нь төлсөн ба бичгээр хийсэн гэрээний дагуу мөнгө шилжүүлээгүй тул гэрээний үүрэг үүсээгүй. Илүү төлсөн 303,378,660 төгрөгийг буцаан гаргуулна.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-20, **Дугаар**: 181/ШШ2019/02692
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 34,000,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсэг болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-02-19, **Дугаар**: 429
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй биш байна.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 186.1, 492.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-12-21, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б, хариуцагчийн өмгөөлөгч Ц
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зээлийн гэрээгээр зээлдүүлэгч нь зээлдэгчийн өмчлөлд мөнгө шилжүүлэх, зээлдэгч нь мөнгийг буцаан өгөх үүргийг тус тус хүлээнэ. Хүү тогтоосон бол зээлийн гэрээг бичгээр хийнэ. (Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 282.3)
- Зохигчийн хооронд зээлийн гэрээний эрх зүйн харилцаа үүссэн гэж үзсэн хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 281.1-д нийцсэн.
- Нэхэмжлэгч 2014 оноос хойш нийт 122,000,000 төгрөгийг хариуцагчид шилжүүлсэн, үүнээс 44,000,000 төгрөгийг 2015-2018 оны хооронд 5 удаагийн үйлдлээр шилжүүлсэн.
- Хариуцагч 2014-2018 оны хооронд нийт 403,378,660 төгрөгийг, үүнээс гэрээ байгуулснаас хойш 307,408,660 төгрөгийг нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн нь тогтоогдсон.
- Анхан шатны шүүх нь гэрээний хугацаанд болон түүнээс хойш хариуцагчаас нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн мөнгөн гүйлгээг ямар үндэслэлээр гэрээний үүрэгт тооцоогүй талаар дүгнэлгүй, зөвхөн гэрээнд заасан үнийн дүнгийн хэмжээгээр хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүргийг хариуцуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэл муутай.
- Давж заалдах шатны шүүх нь зохигчийн хооронд зээлийн гэрээ байгуулагдсан боловч гэрээний үүрэг дуусгавар болсон үндэслэлээр үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Хариуцагч нь их хэмжээний мөнгө шилжүүлсэн боловч буцаан шаардах эрхтэй болохоо нотлоогүй тул нэхэмжлэгчийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэхгүй гэж дүгнэн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.
- Давж заалдах шатны шүүх нь Иргэний хуулийн 281.1, 236.1.1, 186.1, 492.1.1-д заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, нотлох баримтыг тал бүрээс нь харьцуулан үзэж, үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн.
ХуульTech