Тогтоол №15754

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: С нь Б-д 2015 оны 4-р сарын 9-ний өдөр 140,000,000 төгрөгийг сарын 3.6 хувийн хүүтэй, 5 сарын хугацаатай зээлүүлсэн бөгөөд үүргийн гүйцэтгэлийг Б-ийн өмчлөлийн орон сууцаар барьцаалсан байна. - **Нэхэмжлэгч**: С нь Б-ээс үндсэн зээл 140,000,000 төгрөг, хүү 89,733,493 төгрөг, алданги 114,844,746 төгрөг нийт 344,600,239 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б нь С-ээс 86,000,000 төгрөг зээлсэн бөгөөд зээлийн төлбөрт нийт 20,091,840 төгрөг төлж, мөн Б.Өнөрбаярын орон сууцыг 79,000,000 төгрөгөөр тооцон С-д шилжүүлсэн тул үндсэн зээлээс 23,023,540 төгрөгийн үлдэгдэлтэй байгаа гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-14, **Дугаар**: 102/ШШ2018/03405 - **Шийдвэр**: Б-ээс 180,906,240 төгрөг гаргуулж С-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.6, 281.1, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-26, **Дугаар**: 36 - **Гомдлол гаргагч**: Зохигч талууд - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, тооцооллыг буруу хийсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "Б-ээс 122,082,240 төгрөг гаргуулж С-д олгож, үлдэх 222,517,998 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж өөрчлөн найруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-12, **Дугаар**: 210/МА2019/00098 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч С, Хариуцагч Б - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, хэргийн бодит байдлыг үнэлэлгүй шийдвэрлэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчдын хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлийн гэрээг байгуулагдсанд тооцохдоо С-ээс Б-д шилжүүлсэн 86,000,000 төгрөгөөр үүргийг тодорхойлсон анхан шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 282.4-т нийцсэн. - Зээлийн гэрээний хугацаа 2015 оны 9-р сарын 5-ны өдөр дуусгавар болсон байхад 2017 оны 8-р сарын 14-ний өдрийн мэдэгдлээр хугацааг сунгасан тухай анхан шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т нийцээгүй. - Давж заалдах шатны шүүх нь гэрээний хугацааг дуусгавар болсон гэж дүгнэхдээ Иргэний хуулийн 43.2, 43.2.1, 72.3, 72.7-г үндэслэлтэй хэрэглэсэн. - Хариуцагчийн гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүн болох 81,388,160 төгрөгийн 50 хувь буюу 40,694,080 төгрөгийг алдангиар тооцсон нь Иргэний хуулийн 232.4-т нийцсэн. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг хуулийн дагуу үнэлж, зохигчдын маргааныг Иргэний хуулийн гэрээний үүргийн зохицуулалтыг үндэслэл бүхий хэрэглэсэн тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-т заасан үүргээ хэрэгжүүлсэн. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2-т заасан үндэслэл тогтоогдохгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Т, Т.Г нар нь Л.С, З.Г нараас зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 109.782.000 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. Хариуцагч нар нь 27.000.000 төгрөгийн зээлээс 21.682.000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, бусад шаардлагыг эсэргүүцсэн. Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгч Д.Таас 100.000.000 төгрөгийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэх үндэслэлээр буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Л.С, З.Г нараас 2015 оны зээлийн гэрээний үүрэгт 82.782.000 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, мөн 2016 оны зээлийн гэрээний үүрэгт 27.000.000 төгрөгийг гаргуулж Д.Тд олгох. - **Хариуцагч**: 2015 оны 88.100.000 төгрөгийн зээлийг аваагүй, энэ нь 2009 оны зээлтэй холбоотой бөгөөд төлж дууссан. Орон сууцыг шилжүүлэх баталгааг өөр зорилгоор бичүүлж авсан. 2016 оны 27.000.000 төгрөгийн зээлээс 5.318.000 төгрөгийг төлсөн тул 21.682.000 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрнө. Д.Таас 100.000.000 төгрөгийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн хэмээн буцаан гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-19, **Дугаар**: 184/ШШ2018/02338 - **Шийдвэр**: Л.С, З.Г нараас 82.782.000 төгрөгийг гаргуулж Д.Т, Т.Г нарт, 27.000.000 төгрөгийг гаргуулж Д.Тд олгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 175.1, 492.1.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-12, **Дугаар**: 2446 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нотлох баримтыг буруу үнэлж, үндэслэлгүйгээр их хэмжээний төлбөр гаргуулсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын 82.782.000 гэснийг 70.441.630 гэж, 4 дэх заалтын 571.860 гэснийг 510.158 гэж өөрчлөн, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-27, **Дугаар**: 00259 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Т.Г-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Борхүү, Хариуцагч З.Г, итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А.Түвшинтөгс - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт ач холбогдолгүй этгээдүүдэд холбогдох мөнгийг хасч шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь үндэслэлгүй, мөн анхан болон давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг үнэн зөв үнэлээгүй, гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, хөөн хэлэлцэх хугацааг тогтоогоогүй, хариуцагч нарын төлсөн 36.000.000 төгрөгийг үндсэн зээлээс хасаагүй. - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх талуудын хооронд үүссэн зээлийн гэрээний харилцаа, мөнгө шилжүүлэн авсан үйл баримт, гэрээний үүргээ хариуцагч биелүүлээгүй нөхцлийн талаар эрх зүйн дүгнэлт хийж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан нь Иргэний хуулийн 281.1-д нийцсэн. - Хариуцагч нар 2016 оноос эхлэн 27.000.000 төгрөгийг Д.Таас зээлж, буцаан төлөөгүйг хүлээн зөвшөөрсөн, хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад 5.318.000 төгрөг төлөгдсөн талаар маргаагүй. - 2015 онд 88.100.000 төгрөг зээлсэн баримт хэрэгт авагдсан бөгөөд хариуцагч нар уг мөнгийг өмнө нь зээлж, буцаан төлсөн гэх тайлбараа нотлоогүй. - Анхан шатны шүүх 88.100.000 төгрөгөөс төлөгдсөн 5.318.000 төгрөгийг хасч, 82.728.000 төгрөгийг гаргуулахдаа өөр этгээд болох н.Сарнай, н.Ганболд нарын зээлсэн 12.340.370 төгрөгийг хариуцагчийн төлөх төлбөрт оруулж тооцсон нь буруу байсныг давж заалдах шатны шүүх залруулж, нэхэмжлэлийн хангасан хэмжээг багасгасан нь үндэслэлтэй. - Шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах, хүчингүй болгох хууль зүйн үндэслэлгүй тул магадлалыг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй үндсэн дээр төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь төлбөр төлөхөөс зайлсхийсэн зүйлгүй, орлогогүйгээс болсон гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой үүрэг гүйцэтгэх дараалал, хүү тооцох, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг хасч тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөрчилгүй, зээл төлөлтийн тооцооллыг зөв хийсэн. Үүрэг гүйцэтгэх дарааллыг хангасан бөгөөд гэрээний хугацаа дууссанаас хойш төлсөн төлбөрийг үндсэн зээлээс хасч тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. Давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: СЖЭББСБ ХХК нь Д.Г-тэй 2013-2014 онд нийт 3 удаагийн зээлийн гэрээ байгуулж, нийт 130 сая төгрөгийн зээл олгосон. Зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг барилга барьцаалж хангасан. Зээлдэгч зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тул СЖЭББСБ ХХК нь үндсэн зээл 119 сая, зээлийн хүү 186.8 сая, нийт 306.07 сая төгрөг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: СЖЭББСБ ХХК нь Д.Г-ээс зээлийн гэрээний үүрэгт 306.070.800 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д.Г нь зээлээ төлж чадаагүй ч нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-25, **Дугаар**: 183/ШШ2019/00445 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Д.Г-ээс 178.561.600 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх 127.509.200 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 452.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-12, **Дугаар**: 664 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн мөнгөн дүнг өөрчилж, хариуцагчаас 146.320.000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-07-04, **Дугаар**: 664 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д.Г - **Гомдлолын шалтгаан**: Хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад мөнгөн дүнг бичгээр нэмж өөрчлөн, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д заасан зээлийн гэрээ байгуулагдсан, хүчин төгөлдөр болохыг хуульд нийцүүлэн дүгнэсэн. - Анхан шатны шүүх зээлийн хүүгийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгохдоо нэхэмжлэгч гэрээний хугацаа дууссанаас хойш зээлийн үүргийг шаардаж байсан нь баримтаар нотлогдоогүй гэсэн дүгнэлт хийсэн нь үндэслэл муутай. - Нэхэмжлэгч шаардлага гаргаагүй атал нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулсан нь хуульд нийцэхгүй. - Давж заалдах шатны шүүх дээрх алдааг залруулж, зээлийн гэрээ тус бүрээр хариуцагчийн гүйцэтгэвэл зохих үүргийг тодорхойлж, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах үндэслэлгүйг зөв дүгнэсэн. - Хариуцагч төлбөрийн үүргийг төлөх хугацааг хойшлуулах хүсэлт гаргасан нь хөөн хэлэлцэх хугацаа түр зогсож, үргэлжлүүлэн тоолох үндэслэл болсон тухай давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 75, 78.1.1, 78.1.2-т заасантай нийцсэн. - Давж заалдах шатны шүүх шийдвэрт өөрчлөлт оруулахдаа мөнгөн дүнг тооноос гадна бичгээр бичсэнийг өөрчлөөгүй тул энэ үндэслэлээр магадлалд өөрчлөлт оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Л.Н нь Д.Х-д 2014 оны 04 дүгээр сарын 26-ны өдөр 24,000,000 төгрөгийг сарын 5% хүүтэйгээр 3 сарын хугацаатай зээлдүүлсэн. Д.Х нь зээлийн үүргээ хугацаандаа гүйцэтгээгүй тул Л.Н нь үндсэн зээлийн үлдэгдэл, хүү, алданги нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Л.Н нь Д.Х-ээс үндсэн зээлийн үлдэгдэл 3,640,000 төгрөг, хүүний үлдэгдэл 3,600,000 төгрөг, алданги 3,620,000 төгрөг, нийт 10,860,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Д.Х нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, зээлийн үндсэн төлбөрийг бүрэн төлсөн, алдангийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-01-26, **Дугаар**: 182/ШШ2018/00185 - **Шийдвэр**: Д.Х-ээс 7,640,000 төгрөгийг гаргуулж Л.Н-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 3,220,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-26, **Дугаар**: 777 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн төлөх мөнгөн дүнг 6,440,000 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-02, **Дугаар**: 777 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал Иргэний хуулийн зүйл заалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. Зээлийн гэрээнд хүү болон алданги төлөхөөр тохиролцоогүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигч талууд 2014 оны 04 дүгээр сарын 26-ны өдөр “Мөнгө хүлээлцсэн тухай хэлцэл” үйлдэж, Д.Х нь 24,000,000 төгрөгийг сарын 5%-ийн хүүтэй зээлсэн. - Хэлцэлд хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хоног тутамд 0.5%-ийн хүү нэмж төлөхөөр тохиролцсон. - Нэхэмжлэгч алданги гаргуулах шаардлагаасаа татгалзсан. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг үнэлж, хариуцагчийн төлсөн мөнгөний хэмжээг бодитоор тооцоолсон. - Д.Х нь үндсэн зээл болон хүү нийт 27,600,000 төгрөг төлөхөөс 21,160,000 төгрөг төлсөн тул 6,440,000 төгрөгийн төлбөрийн үлдэгдэлтэй байна. - Хариуцагчийн "хэлцлийг нөхөж хийсэн, хүү тооцох үндэслэлгүй" гэх гомдол нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй. - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, анхан шатны шүүхийн тооцооны алдааг залруулсан. - Шүүх хууль хэрэглээний зөрчилгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй.