Тогтоол №10175·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Даатгалын гэрээний нөхөн төлбөр гаргуулах тухай маргаан үүссэн. Нэхэмжлэгч даатгалтай тээврийн хэрэгслээр осолд орж, нөхөн төлбөр шаардсан боловч хариуцагч нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Г.М, "МД" ХК-иас даатгалын гэрээний нөхөн төлбөрт 38,751,589 төгрөг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: "МД" ХК, даатгуулагч даатгалын тохиолдол бий болох нөхцөлийг өөрөө бүрдүүлсэн, зөвшөөрөлгүй зам болон хашлага давж явснаас осол гарсан тул нөхөн төлбөр олгох боломжгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-09-07, **Дугаар**: 181/ШШ2022/01985
- **Шийдвэр**: "МД" ХК-иас 31,001,271 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Г.М-т олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 7,750,318 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын гэрээний 2.1.1-д заасны дагуу даатгуулагчийн буруутай үйлдлийн улмаас учирсан хохиролд 80 хувийн нөхөн төлбөр олгох.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-16, **Дугаар**: 210/МА2022/01991
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, даатгуулагч ослын нөхцөлийг санаатай бүрдүүлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Даатгалын гэрээнд заасан "Зам тээврийн хөдөлгөөний бүх төрлийн осол" нь даатгалын тохиолдолд хамаарна.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-01-19, **Дугаар**: 001ШХТ/2023/00087
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Даатгуулагч санаатайгаар хохирол учруулсан буюу даатгалын тохиолдол бий болох нөхцөл, орчныг бүрдүүлсэн, зорчих хэсгийн хашлага давсан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгчийн зорчсон зам нь Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуулийн 3.1.4-т заасан "зам" гэх ойлголтод хамаарах тул ослыг "Зам тээврийн хөдөлгөөний бүх төрлийн осол" гэх үндсэн эрсдэлд тооцсон нь үндэстэй.
- Осол гарах нөхцөл орчныг даатгуулагч өөрөө бүрдүүлсэн гэх хариуцагчийн тайлбарыг шүүх хүлээж аваагүй.
- Тээврийн хэрэгслийн жолооч тухайн нөхцөлд зохистой арга хэмжээ авч чадсан эсэх нь жолоодох ур чадвараас шалтгаалах ба энэ нь даатгалын эрсдэл бий болгох орчин нөхцөлийг бүрдүүлсэн гэх үндэслэл болохгүй.
- Нэхэмжлэгч хатуу хучилттай замаас гарч хөдөөгийн замд орохдоо замын хажуугийн суваг дамнуулсан цементэн тавцанг давж гарсан нь "зорчих хэсгийн хашлага давсан" гэх нөхцөл байдалд хамаарахгүй.
- Даатгалын нөхөн төлбөрийн хэмжээг учирсан хохирлын 80 хувиар тогтоож, хариуцагчаас 31,001,271 төгрөгийг гаргуулсан нь үндэслэл бүхий.
- Даатгуулагч зам тээврийн осол гаргасанд болгоомжгүй сэдэлтээр гэм буруутай гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Хоёр шатны шүүх хуулийн холбогдох заалт болон талуудын хооронд байгуулсан даатгалын гэрээний 2.11 дэх хэсгийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
ХуульTech