Тогтоол №3623·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Г.Ц нь 2022 оны 11 дүгээр сарын 09-ний орой Nissan Note загварын тээврийн хэрэгсэл жолоодож явахдаа Замын хөдөлгөөний дүрмийн холбогдох заалтуудыг зөрчсөний улмаас зам тээврийн осол гаргаж, 7 настай С.Э-ийн амь насыг хохироож, бусад зорчигчдын эрүүл мэндэд хүндэвтэр болон хүнд хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Б.С болон Ш.Э нар. Ш.Э нь машины эзэмшигч байсан бөгөөд техникийн бүрэн бүтэн байдлыг хангаагүй, жолоог согтуу этгээдэд шилжүүлсэн тул хамтран хариуцагчаар татахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Г.Ц нь тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч Ш.Э нь машины техникийн бүрэн бүтэн байдлыг хангаагүй, дугуй нь насжилт өндөртэй байсан, согтуу Л.О-д жолоо шилжүүлсэн нь ослын шалтгаан болсон, өөрөө хурд хэтрүүлээгүй, гэм буруугүйгээр хор уршиг учруулсан хэмээн гомдол гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-22, **Дугаар**: 2024/ШЦТ/23
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Г.Ц-г гэм буруутайд тооцож, тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 5 жил, зорчих эрхийг 3 жилийн хугацаагаар хязгаарлах ял шийтгэж, хохирол болон хор уршгийг Г.Ц болон иргэний хариуцагч Ш.Э нараас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 27.10.3, 5.5.1, Иргэний хуулийн 497.1, 499.4, 505.1, 508.1, 510.1. Г.Ц нь Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн нь тогтоогдсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-04-18, **Дугаар**: 2024/ДШМ/16
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Г.Ц
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолын зарим хэсэгт өөрчлөлт оруулж, хохирол нөхөн төлөх хэмжээг багасгаж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн шинэчилсэн зохицуулалтыг буцаан хэрэглэхгүйгээр хохирлыг шийдвэрлэх нь зүйтэй хэмээн дүгнэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-09-02, **Дугаар**: 2215000000308
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Г.Ц
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны магадлалыг эс зөвшөөрч, өөрийн гэм буруугүй болохыг тогтоолгох, Ш.Э-г эрүүгийн хариуцлагад татах, хохирлын асуудлыг хянаж үзэхийг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, шүүгдэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж, бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн үйл ажиллагаа, шийдвэрийг бүрэн хянаж үзсэн.
- Шүүгдэгч Г.Ц-г гэм буруутайд тооцсон нь хоёр шатны шүүхийн шийдвэрийн хангалттай үндэслэл болсон.
- Шүүх нотлох баримтыг өөрийн дотоод итгэлээр үнэлсэн бөгөөд эргэлзээг шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэх зарчмыг баримталсан.
- Гэмт хэрэг үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдлыг харгалзан, Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Техникийн шинжээчийн дүгнэлтээр Ш.Э-ийг Замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг зөрчсөн нь тогтоогдсон ч энэ нь ослын шалтгаан болоогүй, харин ослоос учирсан хохирлын хэмжээг ихэсгэсэн, харин Г.Ц-ийн дүрмийн 12.4 дэх заалтыг зөрчсөн нь осол гарахад нөлөөлсөн нь үндэслэлтэй.
- 2023 оны 12 дугаар сарын 07-ны өдрийн Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулиар Эрүүгийн хуулийн 27.10.3-т заасан гэмт хэрэгт оногдуулах ялыг хүндрүүлсэн тул гэмт хэрэг үйлдэхэд үйлчилж байсан хуулийг буцаан хэрэглэхгүй байх нь Г.Ц-д ашигтай.
- Хоёр шатны шүүх гэмт хэрэг үйлдэхэд үйлчилж байсан хуулийн цаг хугацаа, хуулийг буцаан хэрэглэхгүй үндэслэл, журмын талаар дүгнэлт хийгээгүйг зөвтгөж өөрчлөлт оруулсан.
- Хохирол, хор уршгийг үнэлэхдээ Иргэний хуулийн хэм хэмжээг буцаан хэрэглэхгүй байх шаардлагатай байна.
- Тээврийн хэрэгслийн үнийг шүүгдэгчээс гаргуулж шийдвэрлэсэн нь буруу байсан тул уг шийдвэрийг хүчингүй болгож, хохирогч Ш.Э-д иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээсэн.
ХуульTech