Тогтоол №13255

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: "Э" ХК нь хариуцагч нараас 24,589,208 төгрөгийг зээлийн гэрээгээр гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Уг зээлийн гэрээ нь "Үлдэгдэл төлбөр барагдуулах гэрээ" нэртэй бөгөөд орон сууц, газрын гэрчилгээг барьцаалсан байжээ. Хариуцагч нар зээл аваагүй, харин 3,305,208 төгрөгийг компанийн тооцооны үлдэгдэл, 21,284,000 төгрөгийг өөр компаниас худалдан авсан орон сууцны төлбөр байсан бөгөөд бүрэн төлсөн гэж маргажээ. Хариуцагч нар зээлийн болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, барьцаанд байгаа өмчлөх эрхийн гэрчилгээг буцаан гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг Иргэний хуулийн 281.1-т үндэслэн бүхэлд нь хангаж, хариуцагч нараас 24,589,208 төгрөгийг гаргуулжээ. Хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг Иргэний хуулийн 58.1, 92.1-т үндэслэн бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүх гэрээний шинж чанарыг буруу тодорхойлж, нотлох баримтыг дутуу үнэлэн, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, мөн сөрөг нэхэмжлэлийг үндэслэлгүй хэрэгсэхгүй болгосон хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн нэхэмжлэлийг хангасан хэсгийг хэвээр үлдээж, харин сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон хэсгийг хүчингүй болгон, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангахаар шийдвэрлэв. Учир нь "Үлдэгдэл төлбөр барагдуулах гэрээ"-ний үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалсан заалтууд нь улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй тул Иргэний хуулийн 56.1.8-д заасан хэлбэрийн шаардлагыг зөрчиж хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болсон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн 24,589,208 төгрөг гаргуулах шаардлагыг Иргэний хуулийн 281.1-т үндэслэн хангасан нь зөв. Харин хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийг Иргэний хуулийн 58.1, 92.1-ийг буруу тайлбарлаж хэрэглэн хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй. Хариуцагч нарын "Э" ХК-тай байгуулсан "Үлдэгдэл төлбөр барагдуулах гэрээ"-ний үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалсан заалтууд нь Иргэний хуулийн 156.2, Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 16.2, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 12.1-т заасан улсын бүртгэлийн шаардлагыг зөрчсөн тул Иргэний хуулийн 56.1.8-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэл юм. Иймд Иргэний хуулийн 56.5-д заасны дагуу хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн үл хөдлөх хөрөнгө болон газрын өмчлөх эрхийн гэрчилгээг нэхэмжлэгчээс гаргуулан хариуцагч нарт буцаан олгох үндэслэлтэй. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн барьцааны заалтуудыг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, гэрчилгээнүүдийг буцаан олгох хэсгийг өөрчилж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шинэчлэн хуваарилав.