Хөвсгөл аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүргийн биелэлт болон нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэх ажиллагаа явуулах боломжтой эсэх тухай маргаан үүсжээ. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар тээврийн хэрэгсэл худалдах тухай амаар гэрээ байгуулсан бөгд хариуцагч нь төлбөрийг төлөөгүй тул нэхэмжлэгч машины үнийг нэхэмжлэв. Хариуцагч нь машин эвдрэлтэй байсан, засвар хийлгэсэн тул төлөх үүргээс татгалзсан ба мөн гэрээг цуцалсан гэж үзсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь төлөх ёстой мөнгөө төлөөгүй, мөн машин эвдрэлтэй байсан тул гэрээгээ цуцалсан гэж үзэн, машины үнийг нэхэмжлэв.
• Хариуцагч: Машинд засвар хийлгэж мөнгө зарцуулсан тул төлөх үүргээс татгалзах ёстой, мөн машин эвдрэлтэй байсан тул гэрээгээ цуцалсан гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчаас машины үнийг гаргуулах шийдвэр гаргасан ч нэхэмжлэлийн шаардлагын талаар дүгнэлт хийгээгүй байв. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шидвэрийг хүчингүй болгож, дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан, учир нь шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэх ёстой байсан тул анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын талаар дүгнэлт хийгээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалтыг зөрчсөн байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэх ёстой тул нэхэмжлэлийн шаардлагын талаар дүгнэлт хийгээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 66.1, 67.1-ийн дагуу буруу шийдвэр гаргасан байна.
• Нэхэмжлэгийг бичгээр гаргах ёстой бөгөөд шүүгч нь нэхэмжлэлийг хүлээн авсанээс хойш 7 хоногийн дотор захирамж гаргах ёстой тул анхан шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 66.2-т зааснаар нэхэмжлэлийг хүлээн авсан ч хэрэг үүсгээгүй гэж үзэж, шаардлагын талаар дүгнэлт хийгээгүй нь буруу байна.
• Шүүх нь шийдвэр гаргахдаа хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх ёстой тул нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлагын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэх ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 116.2).