Тогтоол №9158·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "...” ХХК нь Ө.М, Э.С нартай байгуулсан орон сууцны зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул 50,313,851 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, нэмэлт гэрээний 2.1.5 дахь заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ө.М, Э.С нараас 50,313,851 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах.
- **Хариуцагч**: Нэмэлт гэрээний 2.1.5 дахь заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-04-13, **Дугаар**: 102/ШШ2020/01159
- **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 46,226,025 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 175.1, 58.1, 58.2.1-д заасан. Нэхэмжлэгч гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцлах эрх үүссэн хэдий ч эрхээ хэрэгжүүлээгүй тул 2019.05.03-ны өдрөөр гэрээ цуцалсанд тооцон үүргийг тодорхойлсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-29, **Дугаар**: 1399
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэрийг зээлийн төлбөрийг буруу тооцсон гэж, хариуцагч нар гэрээний заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцохгүй орхисныг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг хүчингүй болгож, "46,226,025" гэснийг "49,263,381" болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1. Нэхэмжлэгч нь 2019.05.03-ны өдрөөр гэрээ цуцалсан тухай дурдаагүй байхад уг өдрөөр зээлийн үүргийг тооцсон нь нотлох баримт үнэлэх журамд нийцэхгүй тул шүүхэд хандсан 2019.11.18-ны өдрөөр гэрээг цуцалсанд тооцсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-22, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх гэрээ цуцлах хугацааг буруу тооцсон, нэхэмжлэгч гэрээг нэн даруй цуцлаагүйгээс зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр ихэссэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх зохигчдын хооронд байгуулагдсан зээлийн болон барьцааны гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, хариуцагч нарыг хамтран үүрэг гүйцэтгэгч гэж үзэх, нэхэмжлэгч гэрээгээр тохиролцсон мөнгөн хөрөнгийг шилжүүлж үүргээ биелүүлсэн, хариуцагч нар нэмэлт гэрээ байгуулахдаа ноцтой төөрөгдсөн гэж үзэх үндэслэлгүй талаар хуульд нийцсэн дүгнэлт хийсэн.
- Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргийг зөрчсөнтэй холбоотойгоор гэрээ дуусгавар болох хугацаа болоогүй байхад шүүхэд хандаж нэхэмжлэл гаргахдаа цаашид хуваарийн дагуу төлөх байсан үндсэн зээлийн төлбөрийг бүхэлд нь шаардсан нь гэрээг үргэлжлүүлэхгүйгээр цуцалж үүргийг шаардсан гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Иргэний хуулийн 221.3-т зааснаар гэрээний үүргийг зөрчсөн нь түүнийг цуцлах үндэслэл болж байвал зөвхөн энэ хуулийн 219.3, 225.2-т заасан зөрчлийг арилгах буюу урьдчилан сануулах хугацаанд гэрээг цуцалж болох бөгөөд энэ нь зээлдүүлэгч банкинд олгогдсон эрх тул эрхээ нэн даруй хэрэгжүүлээгүй гэж түүнийг буруутгах үндэслэлгүй.
- Гэрээ нь урт хугацаатай, орон сууц худалдан авах зориулалттай байсан тул гэрээг нэн даруй цуцлах нь хариуцагч нарын эрх ашигт сөргөөр нөлөөлөхөөр байсан.
- Хариуцагч нар 2018.10.29-нөөс хойш үүргээ гүйцэтгээгүй, үүрэг зөрчигдсөн байхад нэхэмжлэгчийг эрхээ шударгаар хэрэгжүүлээгүй гэж үзэх, үүнээс улбаалж хариуцагч нарыг зээл, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрөөс чөлөөлөх нь хууль зөрчинө.
- Иргэний хуулийн 223.2-т заасан "Үүрэг гүйцэтгэх нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд үүрэг гүйцэтгүүлэгч ямар нэгэн үйлдэл хийх ёстой байсан боловч түүнийг гүйцэтгээгүйгээс хугацаа хэтэрсэн бол үүрэг гүйцэтгүүлэгчийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэх" үндэслэл нь харилцан гүйцэтгэх үүрэгтэй холбоотойгоос бус гэрээний үүргийн биелэлтийг шаардах эрхээ хэрэгжүүлэхтэй холбоогүй тул нэхэмжлэгчийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй.