Тогтоол №10997

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Т Ложистик ХХК нь Н ХХК, Г ХХК-иудад ачаа тээврийн зуучлалын хөлс нэхэмжилсэн, хариуцагч Н ХХК нь алдагдсан ачааны хохирлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Т Ложистик ХХК, Н ХХК-иас 255,236,937 төгрөг, Г ХХК-иас 87,058,332 төгрөг, нийт 342,295,269 төгрөг гаргуулах.
• Хариуцагч: Н ХХК болон Г ХХК, үндсэн нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн. Н ХХК нь Т Ложистик ХХК-иас 194,135,659 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2018-09-03, Дугаар: 102/ШШ2018/02700
• Шийдвэр: Н ХХК-иас 210,294,990 төгрөг, Г ХХК-иас 19,328,584 төгрөг гаргуулж, Т Ложистик ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 112,671,695 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, Т Ложистик ХХК-иас 155,292,797 төгрөгийг гаргуулан Н ХХК-д олгож, сөрөг нэхэмжлэлээс үлдэх 38,842,862 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 410.1, 380.1, 232.4-т заасныг баримтлан талуудын хооронд тээвэрлэлтийн гэрээний үүрэг үүссэн, алдангийг бууруулах үндэслэл тогтоогдоогүй, тээвэрлэгч ачаа алдагдсантай холбоотой хариуцлагыг хүлээх үүрэгтэй.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2018-11-20, Дугаар: 210/МА2018/01018
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, хариуцагч Н ХХК болон Г ХХК
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 3 дахь заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан боловч нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т зааснаар үнэлээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Т Ложистик ХХК нь Зам, тээврийн хөгжлийн яамнаас олгосон тээвэр зуучлалын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээтэй бөгөөд Иргэний хуулийн 26.7, 34.1-д зааснаар хуулиар хориглоогүй аливаа үйл ажиллагаа эрхлэх эрхтэй тул тээвэрлэлтийн гэрээ байгуулах эрхтэй.
• Талуудын хооронд байгуулсан "Ачаа тээврийн зуучлалын гэрээ" нь Иргэний хуулийн 198.1-д зааснаар агуулгыг нь тайлбарлахад тээвэрлэлтийн гэрээний шинжтэй бөгөөд нэхэмжлэгч тээвэрлэгчийн үүргийг хэрэгжүүлсэн.
• Иргэний хуулийн 380.1-д зааснаар тээвэрлэгч нь ачааг хүргэх, тээвэрлүүлэгч хөлс төлөх үүрэг хүлээх тул талуудын хооронд тээвэрлэлтийн гэрээний харилцаа үүссэн.
• Тээвэрлэгч нь Иргэний хуулийн 393.1-д зааснаар ачаа алдагдсан, дутсантай холбоотой хариуцлагыг хүлээх үүрэгтэй. Гэрээнд заасан зуучлагч хариуцлага хүлээхгүй байх нөхцөлүүд болох тээвэрлэлтийн нөхцөл алдагдсан, зориулалтын бус сав баглаа боодол хэрэглэсэн зэрэг нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй.
• Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхимын хяналт шалгалтын гэрчилгээнд ачаа алдагдсан талаар заасан нь тээвэрлэгчийг Иргэний хуулийн 393.1 дэх хэсэгт заасан хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.
• Иймд сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас алдагдсан барааны үнийг хохиролд тооцон нэхэмжлэгчээс гаргуулж шийдвэрлэсэн анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй.
• Н ХХК-ийн төлөх ёстой тээврийн хөлс 55,115 еврогоос төлсөн 11,277 еврог хасч 43,838 евро, алданги 21,919 евро, нийт 65,757 евро буюу 174,706,485 төгрөгийг гадаад улсад тээвэрлэсэн хөлс, алдангид төлөх үүрэгтэй.
• Монгол Улсад тээвэрлэсэн болон төгрөгөөр гарсан зардал, алданги нийт 17,291,100 төгрөг байна. Иймд Н ХХК-иас нийт 191,997,585 төгрөгийг гаргуулах нь зүйтэй.
• Талууд алдангийн хэмжээг багасгах үндэслэлтэй эсэх талаар маргаагүй тул Иргэний хуулийн 232.4-д зааснаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50%-иар хязгаарлах үндэслэлтэй.
• Т Ложистик ХХК болон Г ХХК-ийн хооронд тээвэрлэлтийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. Г ХХК-ийн алдангийн шаардлагыг талууд тохиролцоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
• Г ХХК-ийн төлөх ёстой тээврийн хөлс 19,955 еврогоос төлсөн 14,570 еврог хасч 5,385 евро буюу 14,307,137.25 төгрөг, Монгол Улсад гарсан болон төгрөгөөр гарсан зардал 1,969,800 төгрөгийг нэмж тооцвол 16,276,937.25 төгрөг болно. Гэвч хариуцагч нарын өмгөөлөгч М.Бадралын давж заалдах гомдолдоо уг нэхэмжлэлээс зөвшөөрсөн тооцоондоо заасан үнийн дүн 18,297,405 төгрөгийг Т Ложистик ХХК-д олгох нь зүйтэй гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв.
• Т Ложистик ХХК нь төгрөгөөр гарсан зардлыг еврод шилжүүлэн нэхэмжилсэн нь Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хуулийн 4.1-д заасныг зөрчсөн.
• Н ХХК-ийн төлсөн 10,600 еврог шүүх давхардуулан тооцсон гэх нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдол үндэслэлгүй.
• Иймд Н ХХК-иас 191,997,585 төгрөг, Г ХХК-иас 18,297,405 төгрөгийг тус тус гаргуулж нэхэмжлэгч Т Ложистик ХХК-д олгох нь зүйтэй.