Тогтоол №5917·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "С" ХХК нь "Б" ХХК-тай хөрөнгийн даатгалын гэрээ байгуулсан. Даатгалын хугацаанд даатгагдсан Саруул маркет худалдааны төвд гал гарч, их хэмжээний хохирол учирсан. "С" ХХК нь даатгалын нөхөн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "С" ХХК нь даатгалын нөхөн төлбөрт 179,762,624 төгрөг, алдангид 60,400,144 төгрөг, нийт 240,162,768 төгрөгийг "Б" ХХК-иас гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: "Б" ХХК нь даатгуулагч даатгалын хураамжийг хуваарийн дагуу төлөөгүй тул Иргэний хуулийн 437.2-т зааснаар нөхөн төлбөр олгохгүй, алданги төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-09-19, **Дугаар**: 182/ШШ2018/01801
- **Шийдвэр**: Хариуцагч “Б ” ХХК-иас 240,162,768 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч “С ” ХХК-д олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, 232.6, Даатгалын тухай хуулийн 8.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-11-16, **Дугаар**: 2300
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Алданги шаардах үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн даатгалын нөхөн төлбөрт 179,762,624 төгрөг гаргуулах хэсгийг хэвээр үлдээж, алдангийн 60,401,144 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, 224.2.3, Даатгалын тухай хуулийн 8.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-19, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь алданги гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосныг эс зөвшөөрсөн, Хариуцагч нь нөхөн төлбөр олгохыг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Даатгалын нөхөн төлбөрийг 95,274,190 төгрөгөөр тогтоож, үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд даатгалын гэрээний харилцаа үүссэн нь Иргэний хуулийн 431.1-д нийцсэн.
- Даатгалын гэрээний 5.2-т “Гэрээнд талуудын эрх бүхий этгээд гарын үсэг зурж, даатгалын хураамж хуваарийн дагуу төлөгдөж эхэлсэн тохиолдолд гэрээ хүчин төгөлдөр үйлчилнэ” гэж заасан.
- Нэхэмжлэгч даатгалын тохиолдол болохоос өмнө хуваарьт хугацаанаас 1 хоногоор хэтрүүлж, 7,500,000 төгрөгөөс 4,000,000 төгрөгийг төлсөн. Үүнийг тухайн хугацаанд гүйцэтгэх үүргийн 53 хувийг биелэгдсэн гэж үзсэн.
- Даатгалын тохиолдол бий болсноос хойш нэхэмжлэгч хураамжийн үлдэх хэсгийг болон алдангийг төлсөн.
- Иргэний хуулийн 431.1, 431.4.5, 437.2-т заасан нөхцөлийг харгалзан, даатгуулагч хураамжийн зарим хэсгийг төлсөн үед даатгалын тохиолдол бий болсон тул даатгагчийн нөхөн төлбөр төлөх үүргийг 95,274,190 төгрөгөөр тогтоосон.
- Нэхэмжлэгч компанийг нөхөн төлбөр төлөх үүргээ хугацаа хэтрүүлэн гүйцэтгэсэн гэж алданги шаардах эрхгүй гэсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 224.2.3-т нийцсэн.