2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгох маргаан — компанийн хувьцаа худалдах, эрх шилжүүлэх гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцох. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компанитай холбоотой өмчлөлийн маргаан, өр төлбөрийн талаарх мэдээллийг нуун дарагдуулсан тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгож, хувьцааг буцаан шилжүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь компанийн өмнөх шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон их хэмжээний өр төлбөрийн талаар мэдээлэл өгөөгүй, гэрээний үүрэг зохицуулалтыг ноцтой зөрчсөн тул хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгох шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хувьцаа эзэмшигч солигдох үйл явц нь өмнөх эзэмшигчийн хүсэлтээр болсон бөгөөд нэхэмжлэгч нь компанийг өөрийн ашиг сонирхлын үүднээс авсан тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Хариуцагч нь компанийн өр төлбөрийн талаар мэдээлэл нуун дарагдуулсан гэх нөхцөл байдал баримтаар тогтоогдоогүй тул хэлцлийг хүчин төгсгөл бус гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь хувьцаа эзэмшигч солигдох үйл явц нь анхны эзэмшигчтэй хамааралтайгаар өрнөсөн баримт харагдаж байна. Талууд гэрээг чөлөөтэй байгуулах эрхтэй тул мэдээлэл өгөөгүй гэх нэхэмжлэгчийн тайлбар нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэл болохгүй, учир нь Иргэний хууль 189.1-д талууд гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй гэж заасан. Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгохын тулд Иргэний хууль 57.1-д заасан үндэслэл, журмын дагуу сонирхогч этгээдийн нэхэмжлэлээр хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох боломжтой боловч энэ хэрэгт уг үндэслэл тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд гэрээ байгуулахдаа өөрсдийн хүсэл зоригоор гэрээний агуулгыг тодорхойлох эрхтэй тул мэдээлэл өгөөгүй гэх үндэслэл нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 189.1).
• Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгохын тулд хуульд заасан тодорхой үндэслэл, нөхцөл байдал баримтаар тогтоогдсон байх ёстой (Иргэний хууль 57.1).
• Худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь эрхийн зөрчилгүй хөрөнгө шилжүүлэх үүрэгтэй боловч мэдээлэл нуун дарагдуулсан гэх үндэслэл нь баримтаар нотлогдоогүй бол хэлцэл хүчин төгөлдөр хэвээр байна (Иргэний хууль 243.1).