2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үндсэн төлбөр, хүүгийн үлдэгдэл болон барьцаа хөрөнгийн үнийн зөрүүг гаргуулах. Зээлдэгч нар нь зээлийн гэрээний дагуу хүү болон үндсэн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул зээлдүүлэгч тал барьцаа хөрөнгө болох автомашиныг худалдан борлуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн үлдэгдлийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Барьцаа хөрөнгийг борлуулсан үнэ нь зах зээлийн үнэлгээ болох ойролцоогоор 340 сая төгрөгөөс бага байсан тул борлуулсан мөнгөнөөс зээлийн үлдэгдлийг хасаж, үнийн зөрүүг нэхэмжлэгчээс гаргуулах ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын хэсгийг хэрэгсэхээр шийдвэрлэв.

• Зээлдэгч нар зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн гэрээний хугацаа дууссан нь хүү төлөх үүргээс чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй (Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөрөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 20.3, 21.2).
• Барьцаа хөрөнгийг борлуулсан үнэ нь зах зээлийн үнэлгээг бодитоор тусгаагүй, мөн зээлдүүлэгч тал барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулах эрхтэй тул барьцаа хөрөнгийн борлуулалтын мөнгөн дүнг зээлийн үлдэгдэлд тооцох ба үнэлгээний зөрүүг хариуцагчид олгох ёстой (Иргэний хууль 451.1, 452.2, 453.1).
• Хэрэв барьцаа хөрөнгийг борлуулсан мөнгөнөөс зээлийн үлдэгдэл болон холбогдох зардлуудыг хасаад үлдэгдэл гарч байгаа бол тэрхүү үлдэгдэл нь зээлийн үүргийг хангахад хангалттай байна (Иргэний хууль 157.5.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан эсэх нь зээлдэгчийг зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөрөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 20.3, 21.2).
• Зээлдүүлэгч тал барьцаа хөрөнгийг хууль, гэрээнд заасан журмын дагуу борлуулж байгаа бөгөөд борлуулалтын үнэ нь зах зээлийн бодит үнэлгээг бодитоор тусгаагүй бол барьцаа хөрөнгийн үнэлгээний зөрүүг нэхэмжлэгчээс гаргуулах эрхтэй (Иргэний хууль 451.1, 452.2).
• Зээлийн үүргийг хангахаар барьцаа хөрөнгийг борлуулсан тохиолдолд борлуулалтын мөнгөн дүнг зээлийн үндсэн төлбөр, хүү болон холбогдох зардлуудаас хасаж тооцох ёстой (Иргэний хууль 453.1).