2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих — компанийн хувьцааг хууран мэхэлж өөрийн болгосон гэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь өмнө нь эзэмшиж байсан компанийн хувьцаа болон ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг хариуцагчийн саналтайгаар худалдах, эрх шилжүүлэх гэрээ байгуулж, хувьцааг хариуцагчийн нэр дээр шилжүүлсэн байна. Гэвч хариуцагч нь тухайн компанийг гуравдагч этгээдэд борлуулсан тул нэхэмжлэгч нь хувьцааг борлуулсан мөнгөн дүнг гаргуулах нэхэмжлэл гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь компанийг зарахад туслах гэж хуурч мэхэлэн хувьцааг өөрийн болгосон тул хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, борлуулсан мөнгөөрөө нөхөн төлбөр авна гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь компанийн ажилтан байсан бөгөөд талуудын хооронд худалдах, худалдан авах гэрээ биш, харин даалгаврын гэрээ байгуулсан гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндэслэлгүй гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Учир нь талуудын хооронд байгуулсан хувьцааг худалдах, худалдан авах болон эрх шилжүүлэх гэрээний гол нөхцөл нь хөрөнгө шилжүүлэх болон үнэ төлөх харилцан үүрэг байсан тул энэ нь даалгаврын гэрээ биш, харин худалдах, худалдан авах гэрээний шинжтэй байна. Мөн прокурорын байгууллагын хэрэг нээх тухай тогтоол нь хариуцагчийн гэм бурууг шүүхээр нотлогдох хүртэл тогтоосон гэж үзэх боломжгүй тул хууран мэхэлсэн гэх үндэслэл хангагдаагүй байна. Иймд хэлцэл хийх зорилгоор хууран мэхэлсэн гэх баримт тогтоогдоогүй тул хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох үндэслэлгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Прокурорын байгууллагын дүгнэлт эсвэл хэрэг нээх тухай тогтоол нь тухайн этгээдийг гэм буруутай гэж үзэх үндэслэл болохгүй, гэм бурууг зөвхөн шүүхээр нотлогдох ёстой (Гэм буруугийн зарчим).
• Хэлцэл хийх зорилгоор хууран мэхэлсэн эсэхийг тогтоохдоо хэлцлийн нөгөө тал санаатайгаар худал мэдээлэл өгөх эсвэл мэдэгдэх ёстой нөхцөл байдлыг нуун дарагдуулсан байх шаардлагатай (Иргэний хууль 59.1, 59.2).
• Худалдах, худалдан авах гэрээний үндсэн үүрэг нь хөрөнгө шилжүүлэх болон үнэ төлөх харилцаа байдаг тул даалгавар гүйцэтгэгч болон даалгавар өгөгчийн харилцаатай ялгаатай (Иргэний хууль 59.1).