2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгийн гэм хор учруулсан, хохирлыг нөхөн төлөх маргаан. Жолооч Т.А нь замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчиж нэхэмжлэгчийн эзэмшлийн тээврийн хэрэгслийг мөргөж, зам тээврийн осол гаргасан тул нэхэмжлэгч тээврийн хэрэгслийн зах зээлийн үнэ болон техникийн үнэлгээний зөрүүг хариуцагч нараас нөхөн төлүүлэхээр шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Жолооч болон тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч (барьцаалан зээлдүүлэх газар ХХК) нар ослын улмаас учирсан ойролцоогоор 12 сая төгрөгийн хохирлыг хувь тэнцүүлэн нөхөн төлүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгсэл нь зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах зорилгоор фидуцийн гэрээгээр барьцаалан зээлдүүлэх газрын өмчлөлд шилжүүлсэн тул барьцаалан зээлдүүлэх газар ХХК хохирлыг хариуцах ёстой, харин жолооч нь зээлдэгч биш тул хариуцахгүй гэж эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг жолооч Т.А-д хамааралтай хэсгээр нь хангаж, барьцаалан зээлдүүлэх газар ХХК-д хамааралтай хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Жолооч Т.А нь ослын улмаас нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөнд гэм хор учруулсан тул Иргэний хууль 497, 510-ын дагуу хохирлыг хариуцан арилгах үүрэгтэй.
• Тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч нь барьцаалан зээлдүүлэх газар ХХК байсан ч уг хэрэгсэл нь зээлийн гэрээ болон фидуцийн гэрээний дагуу өмчлөлд шилжүүлсэн байсан тул барьцаалан зээлдүүлэх газар ХХК нь ослын улмаас үүссэн гэм хор учруулсан үндэслэлгүй гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгчийн тээврийн хэрэгслийг зах зээлийн үнээс доогуур үнээр худалдаж сэлбэг болгосон гэх тайлбар нь баримтгүй байсан тул зах зээлийн үнэлгээ болон техникийн үнэлгээний зөрүүг хохирол гэж тооцох үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тээврийн хэрэгслийг ашиглах явцад бусдын эд хөрөнгө гэмтсэн бол тэрхүү тээврийн хэрэгслийг ашиглаж байсан этгээд бус бусдын эд хөрөнгийг гэм хор учруулахаас өмнө байсан байдалд нь сэргээх буюу хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 499.1, 510.1).
• Тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч нь тээврийн хэрэгслийг ашиглах явцад учирсан гэм хорыг нөхөн төлөх үүрэгтэй боловч фидуцийн гэрээгээр өмчлөлд шилжүүлсэн тохиолдолд эзэмшигч нь гэм хор учруулсан үндэслэлгүй бол хариуцагч байгууллага хариуцахгүй (Иргэний хууль 499.3).