2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Өвлөх маргаан — нотариатын үйлдэл хүчингүйд тооцон, орон сууцын өвлөгчийг тогтоолгох. Өвлүүлэгч нас барсны дараа нэг хариуцагч нь өвлөх эд хөрөнгө болох орон сууцыг эзэмшиж, эрхлэн удирдаагүй байсан ч хуульд заасан хугацаанд өв хүлээн авах хүсэлт гаргаж, өвлөх эрхийн гэрчилгээ авсан байна. Үүнээс үүдэн нэхэмжлэгч нь тухайн нотариатын үйлдлийг хүчингүйд тооцуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь өв нээгдсэнээс хойш хуульд заасан хугацаанд өв хүлээн авах хүсэлт гаргаагүй, өвлөх эрхээ хэрэгжүүлээгүй тул нотариатын үйлдэл хүчингүйд тооцогдох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Өвлүүлэгчтэй хамт амьдарч байсан тул орон сууцын хууль ёсны өвлөгч болох ёстой гэж сөрөг шаардлага гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг ханган, хариуцагчид олгосон өв хүлээн авах хүсэлт болон өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүйд тооцсон.

• Хариуцагч нь өвлөгдөх эд хөрөнгийг эзэмдэн авч, эрхлэн удирдаагүй, мөн хугацаанд нотариатад өргөдөл гаргаагүй байсан тул өвлөхөөс татгалзсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 528.1, 528.3).
• Хариуцагч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар өв хүлээн авах хугацаа сунгуулах хүсэлт гаргаагүй, энэ талаар баримт байхгүй тул хугацаа хэтрүүлсэн нөхцөл байдлыг шүүхээр тогтоох боломжгүй байна.
• Нотариатын тухай хуулийн дагуу нотариатч нь иргэний хуульд заасан нөхцөл байдлыг (өвлөхөөс татгалзсан эсэх) шалгах ёстой боловч хариуцагч өвлөх эрхээ алдсан байхад шалгалтгүйгээр гэрчилгээ олгосон тул нотариатын үйлдэл хүчингүйд тооцогдох үндэслэлтэй (Нотариатын тухай хууль 31.3).
• Хариуцагч нь өвлүүлэгчтэй хамт амьдарч байсан нь хуульд заасан хугацаанд өвлөх эрхээ хэрэгжүүлээгүй байх нөхцөлийг арилгахгүй тул сөрөг шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өвлөгч нь хуульд заасан хугацаанд өв хүлээн авах хүсэлт гаргаагүй, эд хөрөнгийг эзэмшиж, эрхлэн удирдаагүй бол өвлөхөөс татгалзсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 528.1, 528.3).
• Хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар өв хүлээн авах хугацааг сунгуулах хүсэлт гаргаагүй бол хугацаа хэтэрсэн нөхцөл байдлыг нотариатын үйлдэл гүйцэтгэх үндэслэл болж чадахгүй.
• Нотариатч нь өвлөгч өвлөхөөс татгалзсан эсэхийг шалгаж, хуульд заасан нөхцөлийг хангаагүй тохиолдолд нотариатын үйлдэл хүчингүйд тооцогдоно (Нотариатын тухай хууль 31.3).