2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгох эрхгүй байх нөхцөл үүссэн гэх асуудал. Даатгуулагч нь тээврийн хэрэгслээр замын хөдөлгөөнд оролцохдоо хориглосон дохиог зөрчин зам мөстөж, бусад тээврийн хэрэгслийг мөргөж, эд хөрөнгөд хохирол учруулсан байна. Үүнээс үүдэн даатгуулагч нь өөрийн болон бусдын эд хөрөнгийн хохирлыг даатгагч компаниас нөхөн төлбөрөөр гаргуулах хүсэлт гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгагч компаниас тээврийн хэрэгслийн эвдрэл, хохирлын нийт дүн буюу ойролцоогоор 51 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр гаргуулах шаардлагатай байна.
• Хариуцагч: Жолоочийн хариуцлагын даатгалын гэрээний дагуу нэг удаагийн тохиолдолд олгох нөхөн төлбөрийн дээд хязгаар буюу 5 сая төгрөгийг аль хэдийн төлж биелүүлсэн тул нэхэмжлэлийн бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой гэж үзжээ.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Даатгуулагч нь замын хөдөлгөөний дүрмийн 8.18 заалтыг зөрчин, хориглосон дохиог дагаж зогсохгүй мөргөлт гаргасан тул даатгалын гэрээний 6.2-т заасан "даатгуулагчийн санаатай үйлдлийн улмаас үүссэн хохирол"-д хамаарч нөхөн төлбөр олгохгүй байх үндэслэл үүссэн байна.
• Жолоочийн хариуцлагын даатгалын тухай хуулийн 9.1.1 заалтын дагуу В ангиллын тээврийн хэрэгслийн хувьд нөхөн төлбөр нь таван сая төгрөг хүртэл байх зохицуулалттай тул хариуцагч компани хуулийн дагуух үүргээ биелүүлж, нөхөн төлбөрийг олгосон гэж үзэв.
• Нэхэмжлэгчийн эзэмшлийн болон мөргөсөн бусад тээврийн хэрэгслийн хохирлыг даатгалын гэрээний нөхөн төлбөр олгохгүй нөхцөлүүдэд хамааралтай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгуулагч нь замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг зөрчин санаатай үйлдэл гаргасан тул даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгохгүй байх үндэслэл үүснэ (Даатгалын гэрээ 6.2).
• Жолоочийн хариуцлагын даатгалын төрлийн гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгох дээд хязгаар хэтэрсэн тохиолдолд даатгагч нэмэлт төлбөр төлөх үүрэггүй (Жолоочийн даатгалын тухай хууль 9.1.1).
• Нөхөн төлбөр олгох үндэслэлгүй нөхцөл үүссэн гэдгийг нотлох баримт тогтоогдсон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгоно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 431.1).