Тогтоол №184490

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Монгол Улсын Засгийн газар, Олон улсын валютын сангийн хамтран хэрэгжүүлэх "Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр"-ийн хүрээнд хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай" Засгийн газрын 2017 оны 3 дугаар сарын 29-ний өдрийн 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Тэтгэврийг тогтоох, тэтгэмж олгох, хөнгөлөлт, нэмэгдэл олгох түр журам"-ын 2.1-д заасныг үндэслэн тэтгэвэр тогтоолгохоор хариуцагчид хүсэлт гаргасныг хариуцагч татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Сайнбуян, Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасны дагуу тэтгэвэр тогтоолгохыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг даргын дэргэдэх Ахмад настны хөгжлийн төв, нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг хүлээж авах боломжгүй гэж татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-23, **Дугаар**: 210/МА2018/00735 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Г.Сайнбуянд Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан “Ахмад настны тэтгэвэр”-ийг тогтоохыг хариуцагчид даалгасан. - **Үндэслэл**: Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан" гэдэг нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "20 ба түүнээс дээш жил ажиллаж тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан"-д хамаарах бөгөөд нэхэмжлэгч нь уг шаардлагыг хангаж байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-19, **Дугаар**: 210/МА2018/01421 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан" гэх шаардлагыг хангаагүй тул тэтгэвэр тогтоох үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан" гэдэг нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "20 ба түүнээс дээш жил ажиллаж тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан"-тай агуулгын хувьд ижил байна. - Нэхэмжлэгч нь хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан нь тогтоогдсон. - "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "тэтгэвэр тогтоолгосон" гэдэг нөхцөл нь Ахмад настны тухай хуулийн зорилготой нийцэхгүй байна. Тус хуулийн зорилго нь нийгмийн халамжийн тэтгэвэр авдаг боловч тэтгэврээ тогтоолгосон гэж үзэгдэхгүй байгаа ахмадуудад хамаарна. - Иймд анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3-т нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн үйлдлийг хууль бус гэж үзэн учруулсан хохирлыг барагдуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, өөрийн үйлдлийг хуульд нийцсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчид учруулсан хохирлыг барагдуулах үүргийг хүлээлгэсэн. Энэ шийдвэрийг холбогдох хуулийн зүйл заалт, хэргийн бодит байдлыг үндэслэл болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Хариуцагчийн үйлдлийг хууль бус болохыг тогтоож, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангах үндэслэлтэй гэж үзэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн А нь иргэн Б-г хууль бус үйлдлээрээ учруулсан хохирлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг нэхэмжлэгчид хохирлыг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь, хариуцагчийн үйлдсэн нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг зөрчсөн болох нь тогтоогдож, учруулсан хохирлыг нөхөн төлөх үндэслэлтэй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн хууль бус үйлдлийн улмаас учирсан хохирлыг барагдуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг хүлээн аваагүй бөгөөд холбогдох хуулийн дагуу эрх зөрчигдөөгүй хэмээн тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нь хэргийг хянан үзээд, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг зөрчсөн гэж үзэн хохирлыг барагдуулах шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гаргасан гомдлыг хангахгүй байх үндэслэлтэй гэж дүгнэлээ. Хууль бус үйлдлийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлөхтэй холбоотой хуулийн хэрэглээ болон шүүхийн тайлбарыг үндэслэл болгов.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ховд аймгийн прокурорын газраас “М” ХХК-ийн захирал Г.А-д холбогдуулан Эрүүгийн хуулийн 18.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэн ирүүлсэн эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцэв. - **Нэхэмжлэгч**: Ховд аймгийн прокурорын газар - **Хариуцагч**: "М" ХХК-ийн захирал Г.А ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Г.А нь "М" ХХК-ийн захирлын албан тушаалдаа байхдаа 2019 оны 4-р сарын 11-ний өдөр гүйцэтгэлийн ажил хийгдээгүй байхад нь буюу гүйцэтгэлийн баримтыг хуурамчаар үйлдэж, хяналт тавих үүрэгтэй албан тушаалтнуудаар баталгаажуулан улсын төсвөөс 5,000,000 төгрөгийг залилан авч, онц их хэмжээний хохирол учруулсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-02-05, **Дугаар**: 153/ШШ2021/00088 Г.А-г Эрүүгийн хуулийн 18.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцон нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасч, 5,400 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Г.А-г 2019 оны 4-р сарын 11-ний өдөр “Багачууд” цэцэрлэгийн хашаа, явган хүний зам засварлах ажлын гүйцэтгэлийг хийгдээгүй байхад нь гүйцэтгэл хүлээлцсэн акт, нэхэмжлэх, төлбөрийн даалгаврыг хуурамчаар үйлдэж, үр дүнд нь 5,000,000 төгрөгийг “М” ХХК-ийн дансанд шилжүүлэн авсан болох нь тогтоогдсон. - Г.А нь мөрдөн байцаалтын шатанд уг мөнгийг захиран зарцуулсан болохыг хүлээн зөвшөөрч мэдүүлсэн. - Г.А нь өмнө нь ямар нэгэн байдлаар эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, хүүхэд асран хүмүүжүүлж байгаа зэргийг харгалзан үзэв. - Эрүүгийн хуулийн 18.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийг үйлдсэн нь тогтоогдсон тул энэхүү зүйл, хэсгээр ял шийтгэв.