Хөвсгөл аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц захиалгын гэрээний дагуу төлбөрийн ихэнх хэсгийг гүйцэтгэсэн боловч барилга ашиглалтанд ороогүй, гуравдагч этгээдийн барьцааны эрх үүссэн нөхцөлд орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох маргаан. Захиалагч тал гэрээний дагуу төлбөрөө төлж, орон сууцыг хүлээн авах эрхтэй гэж үзсэн тул хариуцагч тал гэрээг цуцалсан гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу төлбөрийн 30 хувийг урьдчилгаа болгон, үлдэгдэл төлбөрийг барилга ашиглалтанд орсон үед төлөхөөр тохиролцсон тул үлдэгдэл төлбөрийг бүрэн төлсөн нь орон сууцны өмчлөх эрх үүсэх үндэслэл болно гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Захиалагч тал гэрээний заалтыг зөрчсөн тул гэрээг цуцалсан, мөн тухайн барилга нь өөр компанид барьцаалагдсан байгаа тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэсэн байр суурьтай байв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг харгалзан үзэж, нэхэмжлэгчийг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоох шийдвэр гаргасан.

• Хариуцагч компани нь гэрээний дагуу ажил гүйцэтгэж, нэхэмжлэгч тал үр дүнг хүлээн авч, төлбөрийг төлөхөөр харилцан тохиролцсон байсан тул нэхэмжлэгч тал орон сууцын өмчлөгчөөр тогтоолгох эрхтэй (Иргэний хууль 343.1).
• Хариуцагч тал барилгыг гуравдагч этгээдэд барьцаалах үед нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгийн эрхт холбоотой гуравдагч этгээдийн эрхийн талаар мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй тул энэ нь нэхэмжлэгчийн гэрээний үүргээ шаардах эрхийг хязгаарлахгүй (Үл хөдлөх эд хөргийн барьцааны тухай хууль 11.1.9, 13.1; Иргэний хууль 157.6.2).
• Гэрээг цуцлах тухай мэдэгдлийг албан ёсоор хүргүүлсэн баримт байхгүй, мөн Ковид-19 цар тахал гэх зүйл нь гэрээний хугацаа хэт хойшлогдсон байдалд давагдашгүй хүчин зүйл болох үндэслэлгүй байсан тул гэрээ цуцлах нь үндэслэлгүй (Иргэний хууль 343.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгч тал ажил гүйцэтгэж, захиалагч тал төлбөрөө төлсөн тохиолдолд эд хөрөнгийг өмчлөх эрх шилжих үндэслэл бүрдсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 343.1).
• Барьцаалагч нь барьцаалах хөрөнгийн хувьд гуравдагч этгээдийн шаардлага байгаа бол түүнд барьцааны эрх үүссэн тухай мэдэгдэх үүрэгтэй бөгөөд энэ үүргийг биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн эрхийг хязгаарлахгүй (Үл хөдлөх эд хөргийн барьцааны тухай хууль 11.1.9, 13.1; Иргэний хууль 157.6.2).
• Гэрээг цуцлах үндэслэл болох гэрээний заалт зөрчсөн байдал болон давагдашгүй хүчин зүйлийн баримт нотлогдоогүй бол гэрээг цуцалсан нь хууль бус гэж үзнэ.