Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлээр худалдах-худалданавах гэрээний маргаан — машин зарах нэрээр мөнгө авсан боловч хөрөнгө шилжүүлээгүй, мөн авсан мөнгөө буцаахгүй байгаа асуудал. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид машин зарах нэрээр нийт 15 сая орчим төгрөг шилжүүлсэн боловч хөрөнгө авч чадаагүй тул үлдэгдэл мөнгийг нь буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь машин зарах нэрээр 5 удаагийн шилжүүлэгээр нийт 15 сая орчим төгрөг авсан боловч хөрөнгө нь байхгүй байгаа тул Иргэний хууль 243-ын дагуу мөнгийг буцаан авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Өөрийн нөхөр нь зээл авч, түүнийг баталгаажуулсан тул мөнгө авсан боловч нэхэмжлэгчтэй гэрээ байгуулж, мөнгө авсан нь үнэн бөгөөд өмнө нь зарим хэмжээний төлбөр хийсэн тул бүрэн төлөхгүй байх ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг ханган, хариуцагчаас ойролцоогоор 8,5 сая төгрөг гаргуулах, үлдэгдэл 3,3 сая орчим төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав.

• Талуудын хооронд бэлэн байгаа хөрөнгийг худалдаж авах, төлбөрийн зарим хэсгийг ирээдүйд төлөх тохиролцоо байсан тул энэ нь худалдах-худалданавах гэрээ биш, харин зээлээр худалдах-худалданавах гэрээний харилцаа юм гэж үзсэн (Иргэний хууль 243, 262).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн зээлийн мөнгөний зарим хэсгийг өөрийн хэрэгцээнд ашиглаж, мөн эвлэрлийн гэрээ байгуулсны дараа зарим төлбөрийг хийсэн баримттай тул Иргэний хууль 281-д заасан зээлийн харилцаа үүссэн гэж дүгнэлт гаргав.
• Хариуцагч нь цагдаагийн байгууллагад эвлэрлийн гэрээ байгуулж, төлбөр төлөх амлалт өгсөн боловч түүнийг нягтлан шалгахад сөрөг нотлох баримт байхгүй, мөн хариуцагч өөрөө мөнгө авсан талаар тайлбарласан байсан тул нэхэмжлэлийн үндэслэл бодит баримтаар нотлогдсон гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бэлэн байгаа хөрөнгийг худалдаж авах, төлбөрийн зарим хэсгийг ирээдүйд төлөхөөр тохиролцсон бол энэ нь зээлээр худалдах-худалданавах гэрээ юм (Иргэний хууль 243, 262).
• Зээлийн харилцаанд талууд мөнгө эсвэл бусад хөрөнгийг шилжүүлж, түүнийг буцаан өгөх үүрэг хүлээсэн байвал энэ нь зээлийн гэрээний харилцаа гэж үзнэ (Иргэний хууль 281).