Багануур дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — эрчим хүчний төлбөр хугацаандаа төлөөгүйгээс үүссэн алданги нэхэмжлэх. Эрчим хүч ханган нийлүүлэгч компани нь эрчим хүч ашигласан сургуулийн байгууллагаас дулааны эрчим хүчний төлбөр төлөөгүй хугацааны алданги болох ойролцоогоор 9 сая төгрөгийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрөө төлөөгүй тул гэрээ болон хуульд заасан алдангийг төлөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Төсвийн байгууллага учраас татварын орлогын төвлөрүүлэлт тасарснаас шалтгаалан төсвийн санхүүжилт болохоос үүдэн төлбөрөө хугацаандаа төлж чадаагүй бөгөөд энэ нь санаатай зориуд төлөөгүй гэм буруутай үйлдэл биш гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Гэрээний үүргийн зөрчил гэдэг нь үйлдэл эсвэл үйлдэхгүй байдал, гэм буруу, хор уршиг, шалтгаан холбоотой байх ёстой тул хариуцагч тал төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй боловч энэ нь төсвийн санхүүжилтийн өөрчлөлт, татварын орлогын төвлөрүүлэлт тасарснаас шалтгаалсан нөхцөл байдал байсан тул хариуцагчийн талд гэм буруутай үйлдэл байхгүй, харин субьектив санаа зорилгогүй байсан тул гэрээний үүргийн зөрчлийн шинж дутуу байна гэж дүгнэв. Хариуцагч тал төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй нь үйлдэл боловч энэ нь хариуцагч талын шалтгаалахгүй нөхцөл байдлын улмаас үүссэн тул хариуцлага тооцох үндэслэлгүй гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүргийн зөрчил үүсэхэд тухайн этгээдийн гэм буруу, санаатай эсвэл санаагүйгээр үүссэн хор уршиг, шалтгаан холбоо бүрэн байх ёстой тул шалтгаалахгүй нөхцөл байдлын улмаас үүссэн үйлдэл нь гэрээний үүргийн зөрчлийн шинжгүй гэж үзнэ.
• Төсвийн байгууллагын санхүүжилтийн нөхцөл байдал, төсвийн хуваарилалтын өөрчлөлт нь төлбөр төлөх үүргийг гүйцэтгэхэд саад болох шалтгаан болж болох ч энэ нь төлбөр төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй боловч алданги төлөх гэм бурууг үгүйсгэх үндэслэл болж болно.
• Алданги төлөх үүрэг нь гэрээний нөхцөл болон хуульд заасан байсан ч тухайн үйлдэл нь гэм буруутай эсэхийг тогтоох нь хариуцлага тооцох үндэс болно (Иргэний хууль 232.3, 232.6).