Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үүргийн гүйцэтгэл болон хүүгийн тооцоолол. Зээл олгогч болон зээлдэгч нар зээлийн гэрээ байгуулсан боловч зээлдэгч төлбөрөө хугацаандаа төлөхгүй болсон тул зээл олгогч үндсэн зээл болон хүүгийн үлдэгдлийг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг дарааллын дагуу тооцож, үлдэгдлийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулах шаардлагатай.
• Хариуцагч: Гэрээний хугацаа дууссанаас хойш төлсөн мөнгийг үндсэн зээлээс түрүүлж хасах ёстой, мөн цар тахлын улмаас нэмэгдүүлсэн хүү, шимтгэл төлөх үүргээс чөлөөлөгдөх ёстой гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангах, зээлийн хүүгийн хэмжээг бууруулж тооцох, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулахыг шийдвэрлэв.

• Зээлийн гэрээний дагуу төлбөрийг үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гэсэн дарааллаар төлөхээр тохиролцосон тул төлсөн мөнгийг үндсэн зээлээс түрүүлж хасах тухай тайлбар үндэслэлтэй.
• Цар тахлын улмаас зээлдэгч нарын төлбөр төлөх чадварт нөлөөлөх нөхцөл үүссэн тул нэмэгдүүлсэн хүү, шимтгэл төлөх үүргээс чөлөөлөх зохицуулалт хэрэгсэх ёстой, учир нь Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдрийн тогтоолоор зээлдэгчдийг нэмэгдүүлсэн хүү, торгууль, алданги тооцохгүйгээр төлбөрийн чадварт нь нийцүүлэн гэрээнд өөрчлөлт оруулах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх заасан байсан тул нэмэгдүүлсэн хүү тооцох нь хэрэгсэхгүй.
• Зээл олгосон банк, банк бус санхүүгийн байгууллагаас бусад зээл нэг сарын 3 хувиас хэтрэхгүй байхаар заасан тул нэхэмжлэгч хүүгийн хэмжээг нэг сард 3,2 хувиар тооцсон нь буруу, тиймээс хүүгийн хэмжээг сарын 2 хувь болгон бууруулж тооцох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний дарааллын дагуу төлбөр төлөхээр тохиролцосон бол төлсөн мөнгийг үндсэн зээлээс түрүүлж хасах ёстой (Иргэний хууль 216.4).
• Цар тахлын улмаас зээлдэгчдийг нэмэгдүүлсэн хүү, шимтгэл төлөх үүргээс чөлөөлөх зохицуулалт хэрэгсэх ёстой (Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 14.1.1, 14.1.4).
• Банк, банк бус санхүүгийн байгууллагаас бусад зээл нэг сарын 3 хувиас хэтрэхгүй байхаар заасан тул хүүгийн хэмжээг хэтрүүлж тооцох нь буруу.