Тогтоол №812

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч Н.Д нь хохирогч Б.Н-ыг цохисны улмаас учирсан хүнд гэмтлийн улмаас амь насаа алдсан хэргээр "Хүндрүүлэх нөхцөл байдалгүйгээр хүнийг санаатай алах" гэмт хэрэгт холбогджээ. Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Н.Д-г гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1-д зааснаар 8 жил хорих ял оногдуулсан. Өмгөөлөгч болон иргэний нэхэмжлэгч нар шүүхүүд бодит байдлыг буруу үнэлсэн, хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж гомдол гаргажээ. АНХАН ШАТ: Н.Д-г хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1-д зааснаар 8 жил хорих ял шийтгэж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгч болон өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ХЯНАЛТЫН ШАТ:

• Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ бодит байдлаас зөрүүтэй дүгнэлт хийж, хууль буруу хэрэглэсэн. Н.Д-гийн үйлдэл нь өөрийгөө хамгаалах төрмөл эрх байсан, хүн алах санаа зорилго байгаагүй. Шийтгэх тогтоол, магадлал нь Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 284 дүгээр зүйлд заасан шаардлагыг хангаагүй. Р.Ө-г иргэний нэхэмжлэгчээр тогтоосон нь хууль зүйн үндэслэлгүй. Хууль хэрэглээг зөвтгөж, болгоомжгүйгээр хүний амь нас хохироох гэсэн зүйлээр зүйлчлэн, шүүгдэгчид зорчих эрх хязгаарлах ял оногдуулж өгөхийг хүссэн.
• Иргэний нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтад үнэн зөв дүгнэлт хийлгүй, гэм хорын улмаас учирсан бодит хохирлын тооцоог хууль зүйн хүрээнд судалж дүгнэлт гаргаж чадаагүйгээс хохирогчийн эрх ашиг зөрчигдсөн. Гэм хорын хохирлыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан. Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг хүчингүй болгохыг хүссэн.
• Прокурор: Н.Д нь хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлогдсон. Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн. Шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй гэж дүгнэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ:
• Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Н.Д-г хохирогч Б.Н-д учирсан хүнд зэргийн гэмтлийг санаатай учруулсан, уг гэмтлийн улмаас нас барсан, үйлдсэн үйлдэл болон учирсан хор уршгийн хооронд шууд шалтгаант холбоо тогтоогдсон гэж үзэн хүнийг санаатай алах гэмт хэрэгт тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
• Прокурор болон анхан, давж заалдах шатны шүүхүүд 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 91 дүгээр зүйлийн 91.1-ийг 2015 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 болгон өөрчилж хэрэглэсэн нь буруугүй, учир нь шинэ хуулийн уг зүйл, хэсэгт хорих ялын доод хэмжээ багассан нь ялыг хөнгөрүүлсэн гэж үзэх үндэслэл болно.
• Хяналтын шатны шүүх хэргийг хянан хэлэлцэхэд шүүгдэгч Н.Д хохирлыг төлж барагдуулсан, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдалтай маргаагүй, үүнийг харгалзан ял хөнгөрүүлэх үндэслэлтэй гэж үзсэн.
• Хохирогч Б.Н-ын гэрлэлт цуцлагдсан, эд хөрөнгийн маргаан шийдвэрлэгдсэн байхад Р.Ө-г иргэний нэхэмжлэгчээр тогтоож, түүний 67 сая төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэлэлцэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй, учир нь уг нэхэмжлэл нь эрүүгийн гэмт хэргийн улмаас учирсан хохиролтой шалтгаант холбоогүй.
• Хяналтын шатны шүүхээс Н.Д-д оногдуулсан ялыг 5 жил 4 сар хорих болгон өөрчилж, Р.Ө-тэй холбоотой заалтыг хүчингүй болгон шийдвэрлэсэн.