Тогтоол №723

Үйл явдал

Халуул өгөх, авах болон халуул зуучлах гэмт хэргийн шинж чанар, мөрдөн шалгах ажиллагааны хууль ёсны байдал. Нийгмийн албан тушаалтнууд гаалийн ажилтнуудыг шилжүүлэн томилох тушаал гаргуулахын тулд дамжуулагч этгээдүүдээр дамжуулан мөнгөн хэлбэрээр халуул өгсөн, авсан баримттай тул тэднийг халуул өгөх, авах болон халуул зуучлах гэмт хэрэгт буруутгахаар яллаж буй асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Халуул өгсөн этгээдүүд нь хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тул эрх зүйн хариуцлагаас чөлөөлөгдөх ёстой гэж үзсэн.
• Прокурор: Шүүгдэгчдийн үйлдлийг шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулиар халуул өгөх, авах гэмт хэрэгт хамтран оролцсон хэлбэрт тооцож, яллах дүгнэлт үйлдэхийг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцаасан бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон, учир нь халуул зуучлах гэмт хэргийг халуул өгөх, авах гэмт хэрэгт хамтран оролцсон хэлбэрт тооцож, шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийг буцаан хэрэглэх шаардлагатай байгаа төдийгүй мөнгөн дүнгийн хэмжээг тогтоох мөрдөн шалгах ажиллагаа дутуу хийгдсэн байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Халуул зуучлах гэмт хэргийн шинжийг шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуульд халуул өгөх, авах гэмт хэрэгт хамтран оролцсон хэлбэрт тооцож, тусдаа бие даасан гэмт хэрэг болгон хуульчлах шаардлагагүй (Эрүүгийн хууль 22.5).
• Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулиар "гэмт хэрэг давтан үйлдэх" гэсэн ойлголтыг халсан нь этгээдийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн тул хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тохиолдолд хэрэгсэхгүй болгосон шүүхийн дүгнэлт зөв байх боломжтой (Эрүүгийн хууль 270.1).
• Дуу, дүрсний бичлэгт үзлэг хийхэд заавал хөндлөнгийн гэрч оролцуулахыг хуулиар шаардлагагүй болгосон тул үзлэг хийх ажиллагаанд хөндлөнгийн гэрч оролцуулахгүй байсан нь хууль зөрчсөн биш (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 23.1).