Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Т.Б нь 2023 оны 08 дугаар сарын 31-ний өдрөөс 09 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө согтууруулах ундаа хэрэглэсэн төрсөн хүү З.Б-тэй маргалдсаны улмаас түүнийг хутгалж, нийт 23 шарх, гэмтэл үүсгэн алсан гэмт хэрэгт холбогдсон.
• Нэхэмжлэгч: Улсын яллагч Т.Б-ийг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1 дэх заалтад заасан онц харгис хэрцгийгээр хүнийг алсан гэмт хэрэгт буруутгасан.
• Хариуцагч: Шүүгдэгч Т.Б-ийн өмгөөлөгч нь түүнийг санаа сэтгэл хүчтэй цочрон давчдаж гэмт хэрэг үйлдсэн тул Эрүүгийн хуулийн 10.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгээр зүйлчлэн ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-11-11, Дугаар: 992
• Шийдвэр: Шүүгдэгч Т.Б-ийг онц харгис хэрцгийгээр хүнийг алсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 8 жил 1 сарын хугацаагаар хорих ял шийтгэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1 болон 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4 дэх заалтыг журамласан.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-01-21, Дугаар: 106
• Гомдлол гаргагч: Прокурор, шүүгдэгч, өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Прокурор шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр эсэргүүцэл бичсэн, шүүгдэгч болон өмгөөлөгч хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэн өөрчлүүлэхээр гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4 дэх заалтыг буруу хэрэглэсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2025-03-14, Дугаар: 2309 00000 2070
• Гомдлол гаргагч: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ц.Дэлгэрням
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчиж, давж заалдах шатны шүүх өмгөөлөгчийн гомдолд үнэлэлт өгөлгүйгээр шийдвэрлэсэн тул хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэн өөрчлүүлэх.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх шүүгдэгчийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 10.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "санаа сэтгэл хүчтэй цочрон давчдаж хүнийг алах" гэмт хэрэгт хамаарна гэж үзсэн.
• Шүүгдэгч Т.Б нь хүүгээ олон жилийн турш архины хамааралтай байснаас үүдэлтэй биеийн болон сэтгэл зүйн хүчирхийлэл, дарамтад өртөж, мөн бага насны хүүхдэд зүй бус харьцаж байсан нөхцөл байдлын улмаас сэтгэл зүйн хувьд тэсрэх цэгт хүрч, үйлдлээ хянах чадвараа алдсан гэж дүгнэсэн.
• Давж заалдах шатны шүүх "Т.Б нь гэмт хэрэг үйлдэх үедээ сэтгэхүйн хэвийн байдал алдагдсан, санаа сэтгэл нь хүчтэй цочрон давчидсан гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна" гэж дүгнэхдээ шинжээчийн "хэрэг хариуцах чадвартай" гэсэн дүгнэлтийг үндэслэсэн нь буруу. Санаа сэтгэл хүчтэй цочрон давчдах нь сэтгэцийн өвчин биш, харин сэтгэцийн эрүүл хүнд ч үүсдэг үзэгдэл юм.
• Хохирогчийн зүй бус үйлдэл нь зөвхөн гэмт хэрэг үйлдэгдэх үед үүссэн байхаар хязгаарлагдахгүй, олон жилийн турш үргэлжилсэн дарамт, стресс гэмт хэрэг үйлдэгдэх шалтгаан болсон гэж үзсэн.
• Прокурорын "хохирогч өөртөө гэмтэл учруулах боломжтой байсан эсэхийг тодруулаагүй" гэх дүгнэлтийг хэрэгт авагдсан шүүх эмнэлгийн шинжилгээний дүгнэлтээр няцааж, хохирогч өөрөө өөртөө 23 гэмтэл учруулах боломжгүй гэж үзсэн.
• Т.Б-т Эрүүгийн хуулийн 10.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 3 жилийн хорих ял шийтгэх нь хууль ёсны болон шударга ёсны зарчимд нийцнэ гэж үзсэн.
• Анхан шатны шүүх цагдан хоригдсон хоногийг 395 хоног байсныг 437 хоног гэж тооцооны алдаа гаргасныг залруулсан.