Тогтоол №3667

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.Б нь Дорнод аймгийн ... сумын Засаг даргаар ажиллаж байхдаа Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуулийг зөрчин, тусгай зөвшөөрөлгүй "Т" ХХК-тай элс ашиглах гэрээ байгуулж, тус компанид эдийн болон эдийн бус давуу байдал олгосон.
• Нэхэмжлэгч: Ү.Б нь Б.Б-ын үйлдлийн улмаас байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөг, нөхөн сэргээх зардал 2,188,172 төгрөг, "Т" ХХК-ийн олсон хууль бус ашиг 125,579,200 төгрөгийг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Б.Б болон түүний өмгөөлөгч нь гэрээ байгуулсан нь өмнөх Засаг дарга нарын жишгээр хийгдсэн, албан тушаалдаа хайнга хандсан үйлдэл бөгөөд Эрүүгийн хуулийн 23.5-р зүйлд заасан гэмт хэргийн шинжтэй байж болох ч их хэмжээний хохирол учруулаагүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, мөн хариуцагчийн оролцогчийн эрхийг хангаагүй тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгахыг хүссэн. Байгаль орчинд учирсан хохирлыг Б.Б-ээс гаргуулсан нь буруу гэж үзсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-04-10, Дугаар: 105
• Шийдвэр: Шүүгдэгч Б.Б-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. Иргэний нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхисон.
• Үндэслэл: Б.Б нь нийтийн албан тушаалтан албан үүргээ урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгосон.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-07-17, Дугаар: 32
• Гомдлол гаргагч: Шүүгдэгч Б.Б болон түүний өмгөөлөгч, иргэний нэхэмжлэгч.
• Гомдлолын шалтгаан: Шийтгэх тогтоолын 5 дахь заалтыг өөрчилж, Б.Б-аас байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 5 дахь заалтыг өөрчилж, шүүгдэгч Б.Б-аас гэмт хэргийн улмаас байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөгийг гаргуулан Байгаль орчин, уур амьсгалын санд оруулж, нөхөн сэргээх зардал, "Т" ХХК-ийн ашгийг иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдсан. Бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д заасны дагуу хохирлыг нөхөн төлүүлэх.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-10-15, Дугаар: 32
• Гомдлол гаргагч: Шүүгдэгч Б.Б болон түүний өмгөөлөгч Ө.Батболд.
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхээс Б.Б-аас 30,000,000 төгрөг гаргуулахаар өөрчилсөн нь түүний эрх зүйн байдлыг дордуулсан бөгөөд Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгахыг хүссэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "иргэний хариуцагч "Т" ХХК-аас гэмт хэргийн улмаас байгаль орчинд учруулсан хохирол 30,000,000 төгрөг, нөхөн сэргээх ажлын зардал 2,188,172 төгрөгийг гаргуулан" гэж өөрчилж, шийтгэх тогтоол болон магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Б.Б-ын гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, өмгөөлөгч Ө.Батболдын гомдлыг хэсэгчлэн хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх Б.Б-ын үйлдсэн гэмт хэргийн үйл баримтыг зөв тогтоож, хэргийн зүйлчлэл, гэм буруугийн талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн. Хуулиар тогтоосон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй.
• Б.Б-ын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 23.5-р зүйлд заасан "хайнга хандах" гэмт хэрэгт хамааруулах хууль зүйн үндэслэлгүй. Учир нь тэрээр өөрт олгогдоогүй эрх мэдлийг хэрэгжүүлэн хийх ёсгүй үйлдлийг санаатай хийж, бусдад давуу байдал бий болгосон.
• Прокурор хэрэг бүртгэлтийн хэргийг хаасан тогтоолыг хүчингүй болгож, нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулсан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 15.7, 30.14.6-д нийцсэн.
• Б.Б-аас гэрчээр мэдүүлэг авч, бусад шаардлагатай мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулсан тул оролцогчийн эрхийг хангаагүй гэх гомдол үндэслэлгүй.
• Дорнод аймгийн ... сумын Засаг дарга Ж.Ё нь Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 27.1.2, 30.1.1-д заасан үүргээ хэрэгжүүлэн холбогдох баримтуудыг прокурорт гарган өгсөн нь хууль зөрчөөгүй. "Хуулбар үнэн" гэх дардас дарсан баримтыг шүүх нотлох баримтаар үнэлээгүй.
• Ж.Ё болон бусад албан тушаалтнуудыг мөрдөн шалгаагүй гэх гомдол нь шүүхийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хэмжээ хязгаараас хэтэрсэн бөгөөд Ж.Ё-ын үйлдлийг шалгуулахаар Авлигатай тэмцэх газарт шилжүүлсэн байна.
• Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуулийн 11.2.5-д зааснаар аймгийн Засаг дарга түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын хайгуулын болон ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгох бүрэн эрхтэй байхад сумын Засаг дарга Б.Б хуульд заасан тусгай зөвшөөрөлгүй "Т" ХХК-д элс ашиглах боломж үүсгэн давуу байдал бий болгосон нь гэмт хэргийн шинжийг хангасан.
• "Т" ХХК-ийн элс худалдан борлуулж олсон орлогыг Б.Б-аас гаргуулах үндэслэлгүй. Учир нь "Т" ХХК-ийн үйлдэл нь гэмт хэргийн бус зөрчлийн шинжтэй тул Эрүүгийн хуулийн 7.5.1-д заасан "гэмт хэрэг үйлдэж олсон хөрөнгө, орлого"-д хамаарахгүй.
• Байгаль орчинд учирсан хохирлыг хариуцах этгээдийг давж заалдах шатны шүүх буруу тодорхойлсон. Иргэний хуулийн 497, 510-р зүйлүүдэд зааснаар гэм хорыг учруулсан этгээд, эсхүл үйл ажиллагаанаас ашиг орлого олж, давуу байдлыг нь хүртсэн "Т" ХХК нь хохирлыг хариуцан арилгах ёстой.
• Шинжээчийн дүгнэлтээр байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөг, нөхөн сэргээх зардал 2,188,172 төгрөгийг Иргэний хуулийн 228.1, 510.1-д заасны дагуу "Т" ХХК-аас гаргуулах нь зүйтэй.