Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Х.Ж. 1945-1947 онуудын үед Өмнөговь аймгийн Мандал-Овоо сумын Сосор, Жигмэддорж, Сумъяа, Дорж нарыг нас барахад тэдний ар гэрт очиж үхэгсдийн хойтыг хийх нэрээр ерөөл, маань гэх түвд ном уншиж, шашны суртлыг нэвтрүүлэн, Удвал, Удмаа, Намжил нараас өргөл барьцанд нь торомтой ингэ 1, гүү 2, эм хонь 2-ыг хувьдаа авч ашигласан.
• Нэхэмжлэгч: Прокурор Ц.Батцэнгэл - Х.Ж-ыг улс төрийн хэрэгт хэлмэгдсэнд тооцож, цагаатгах нь зүйтэй гэж дүгнэлт бичсэн.
• Хариуцагч: Х.Ж. - шашны суртлаар төөрөгдүүлэн залилж өргөл барьц аваагүй, бусдын гуйлтаар өвчтэй байхад болон нас барсан хүнийг хөдөөлүүлэхдээ ном, гүрэм унших, сан тавих зэрэгт нас барагсдын ар гэрийнхнээс сайн дураараа өгсөн зүйлийг нь авсан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Х.Ж-ыг 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлээр 3 жил хорих ялаар шийтгэсэн.
• Үндэслэл: 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйл, Өршөөлийн тогтоолын 5 дахь ангийг баримтлан 1 жилийн ялыг бүрмөсөн хэлтрүүлж, үлдэх 2 жилийн ялыг биечлэн эдлүүлбэл зохих авч, хуулийн ерөнхий ангийн 50-ыг журамлан 2 жил хорих ялыг тэнсэсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Прокурор Ц.Батцэнгэл
• Гомдлолын шалтгаан: Х.Ж-ыг улс төрийн хэрэгт хэлмэгдсэнд тооцож, цагаатгах нь зүйтэй гэж дүгнэлт бичсэн.
• Шийдвэр: Өмнөговь аймгийн шүүхийн 1948 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдөр таслан шийтгэсэн 26 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, Х.Ж-ыг улс төрийн хэрэгт хэлмэгдсэнд тооцож, цагаатгах нь зүйтэй гэж шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 41.1 дүгээр зүйл, Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөн олговор олгох тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1, 5 дугаар зүйлийн 5.1.1 болон 8 дугаар зүйлийн 8.1 дэх хэсэг.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Прокурор Ц.Батцэнгэл
• Гомдлолын шалтгаан: Х.Ж-ыг улс төрийн хэрэгт хэлмэгдсэнд тооцож, цагаатгах нь зүйтэй гэж дүгнэлт бичсэн.
• Шийдвэр: Өмнөговь аймгийн шүүхийн 1948 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдөр таслан шийтгэсэн 26 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, Х.Ж-ыг улс төрийн хэрэгт хэлмэгдсэнд тооцож, цагаатгах нь зүйтэй гэж шийдвэрлэсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Х.Ж-ыг хилсээр ял шийтгэсэн 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйл дэх “Ямар нэгэн ашгийг хичээж ард нийтийн дотор мухар сүсгийг төрүүлэн гаргах зорилгоор зальт мэхт явдлуудыг гаргах” үйлдэл нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөн олговор олгох тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1 дэх хэсгийн 5.1.1 дэх заалтын Г-д тодорхойлон зааснаар түүнийг “улс төрийн хэрэгт хэлмэгдэгч” гэж тооцох үндэслэлд хамаарч байгаа болно.
• Х.Ж-ыг шашны суртлаар төөрөгдүүлэн залилж өргөл барьц аваагүй, бусдын гуйлтаар өвчтэй байхад болон нас барсан хүнийг хөдөөлүүлэхдээ ном, гүрэм унших, сан тавих зэрэгт нас барагсдын ар гэрийнхнээс сайн дураараа өгсөн зүйлийг нь авсан үйл баримт хавтаст хэрэгт бэхжүүлэгдсэн нэр бүхий гэрчүүдийн мэдүүлгээр тогтоогдсон хэдий ч түүнийг шунахай сэдэлтээр, ард олны сүсэг бишрэлийг далимдуулан, хуурч мэхлэх аргаар иргэдийг аргагүй байдалд оруулж эд зүйлийг нь завшсан буюу тухайн үеийн хууль тогтоомжоор хориглосон н ийгэмд аюултай, гэмт хэргийн шинжтэй үйлдэл хийсэн гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй байна гэж үзлээ.