Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Ш.Б, Б.Б нар хориглосон мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис, тэдгээрийн түүхий эдийг худалдаалах зорилгоор олж авсан, хадгалсан, худалдсан гэмт хэрэг үйлдсэн.
• Нэхэмжлэгч: Ш.Б, Б.Б нарт холбогдох эрүүгийн хэргийг шүүгдэгч Ш.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Чинбат нарыг гомдолтойд тооцож, ялыг хөнгөрүүлж хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэсэн.
• Хариуцагч: Ш.Б, Б.Б нарт холбогдох эрүүгийн хэргийг шүүгдэгч Ш.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Чинбат нарыг гомдолтойд тооцож, ялыг хөнгөрүүлж хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Ш.Бт 3 жил хорих ял, Б.Бд 1 жил хорих ял шийтгэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 20.7.1, 20.7.2 зүйл.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Ш.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Чинбат
• Гомдлолын шалтгаан: Ш.Б нь хориглосон мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис, тэдгээрийн түүхий эдийг худалдаалах зорилгоор олж авсан, хадгалсан, худалдсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ялыг хөнгөрүүлж хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэсэн.
• Шийдвэр: Ш.Бт холбогдох хэсгийг "хориглосон мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис, тэдгээрийн түүхий эдийг худалдаалах зорилгоор олж авсан, хадгалсан, худалдсан" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ялыг хөнгөрүүлж хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 20.7.1, 20.7.2 зүйл.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Sh.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Чинбат
• Гомдлолын шалтгаан: Ш.Б нь хориглосон мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис, тэдгээрийн түүхий эдийг худалдаалах зорилгоор олж авсан, хадгалсан, худалдсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ялыг хөнгөрүүлж хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэсэн.
• Шийдвэр: Баянгол дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2020 оны 1 дүгээр сарын 9-ний өдрийн 43 дугаар шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "Шүүгдэгч Бух овогт Шгийн Быг хориглосон сэтгэцэд нөлөөт бодисыг худалдаалах зорилгоор олж авсан, хадгалсан, худалдсан, шүүгдэгч Сартуул овогт Бын Бийг хориглосон сэтгэцэд нөлөөт бодис худалдаалах зорилгогүйгээр хууль бусаар хадгалсан гэмт хэрэг тус тус үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай." гэж өөрчилж, шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 2 дахь заалтад шүүгдэгч Ш.Бт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 1 /нэг/ жил хорих ял оногдуулсан заалтыг, мөн тогтоох хэсгийн 3 дахь заалтыг бүхэлд нь хүчингүй болгосугай.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх Ш.Бт холбогдох Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан үйлдлийг нь хэрэгсэхгүй болгон, Эрүүгийн хуулийн 20.7 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар зүйлчилж шийдвэрлэсэн нь зөв байна.
• Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.9 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт "Үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт шинээр тооцсон, оногдуулах ялыг хүндрүүлсэн, гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан хуулийг буцаан хэрэглэхгүй." гэж заасны дагуу шүүгдэгч Б.Бийг сэтгэцэд нөлөөт бодисыг худалдаалах зорилгогүйгээр хууль бусаар "олж авсан" гэж буруутгах үндэслэлгүй болно.
• Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.1-т "Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис" гэж донтуулах болон сэтгэцэд бусад хүчтэй нөлөөлөл үзүүлдэг, "Мансууруулах эмийн тухай" 1961 оны НҮБ-ын Конвенци, "Сэтгэцэд нөлөөт бодисуудын тухай" 1971 оны НҮБ-ын Конвенцийн жагсаалтад заасан, хууль тогтоомжийн дагуу Монгол Улсад хяналтад байлгавал зохих эм, байгалын болон нийлэгжүүлсэн бэлдмэлийг" ойлгохоор заасан байхад анхан болон давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгч Ш.Б, Б.Б нарыг гэм буруутайд тооцохдоо "мансууруулах эм" гэсэн нэр томъёог давхар хэрэглэсэн нь буруу байх тул энэ талаар шийтгэх тогтоол, магадлалд өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж хяналтын шатны шүүх бүрэлдэхүүн шийдвэрлэв.