Тогтоол №1364

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн Х.Б нь улсын хил хууль бусаар нэвтэрсэн гэмт хэрэгт холбогджээ. АНХАН ШАТ: Иргэн Х.Б-г хилийн хууль бус нэвтэрсэн гэмт хэрэгт тооцож, 1 жилийн хугацаагаар тэнсэж, хянан харгалзах, хяналт тавих үүрэг хүлээлгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Х.Б нь тэнсэн харгалзах ялыг хөнгөрүүлж, торгох ялаар солих гомдол гаргав. Прокурор анхны шийтгэх тогтоол хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгох саналтай байв. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс прокурор хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэхдээ хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, яллагдагчийн гэм буруу, ялын төрөл хэмжээг зөвшөөрч байгаа эсэх нь эргэлзээтэй байхад хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэсэн нь буруу дүгнэлээ. Иймд анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэгт буцаахаар шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч нь гадаад паспортыг ашиглан Монгол Улсын хилийг хууль бусаар нэвтэрсэн хэргээр яллагдсан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзэн, прокурорын саналыг Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийг буруу хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.3 дугаар зүйлийг зөрчсөн хэмээн дүгнэн хэргийг прокурорт буцаасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч эсэргүүцэл гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүгчийн захирамжийг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийг зөвхөн шүүх хэрэглэх бөгөөд прокурор хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэх санал гаргасан нь хуульд нийцэхгүй. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасан нөхцөл хангагдаагүй тул хэргийг прокурорт буцаах нь зөв болно.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч нар нь бүлэглэн Монгол Улсын хилийг хууль бусаар нэвтэрч, бараа, галт зэвсэг хууль бусаар нэвтрүүлсэн хэргээр буруутгагдсан. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч нарт хилийн болон бараа хууль бусаар нэвтрүүлсэн гэмт хэргүүдэд нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 19.14, 18.5 дугаар зүйлсэд зааснаар ял оногдуулж, хөнгөн гэмт хэрэгт тооцон ялыг хөнгөрүүлэн шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн гэж үзэн, ялын доод хэмжээг хөнгөрүүлэн оногдуулсан, ял эдлэх дэглэмийг тодорхойлоогүй, алдаатай засвар хийсэн зэрэг үндэслэлээр хүчингүй болгож, дахин хэлэлцүүлэхээр эсэргүүцэл гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн авч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Учир нь анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, гэмт хэргийн ангилалд хамаарахгүй хөнгөлөлт үзүүлэн, хуульд зааснаас хөнгөн ял оногдуулсан. Мөн шүүх ял эдлэх дэглэмийг тодорхойлоогүй, шийтгэх тогтоол дахь техникийн алдааг залруулахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хууль бусаар эд хөрөнгийг авсан хэргээр шүүгдэгчид тэнсэж ял оногдуулахгүй шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг прокурор эс зөвшөөрч эсэргүүцэл бичсэн. АНХАН ШАТ: Хууль бусаар эд хөрөнгө авсан хэргээр шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 1 жилийн хугацаагаар тэнсэж, тодорхой үүрэг хүлээлгэж шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзэж, шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийг баримтлан ял оногдуулахгүй тэнссэнийг өөрчлөх санал гаргасан. Гэвч давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлтэй гэж үзэж, прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн аваагүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээсэн, хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх хүсэлт гаргасан. Анхан шатны шүүх хялбаршуулсан журмын дагуу Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг баримтлан, шүүгдэгчийн хувийн байдал, учирсан хохирлыг харгалзан үзэж, прокурорын саналын хүрээнд шийдвэр гаргасан нь хуульд нийцсэн гэж давж заалдах шатны шүүх дүгнэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Т нь Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 1 дүгээр баг, Пионерийн 6-16 тоотод оршин суух иргэн М.Мийн байшингийн хаалганы цоожийг эвдэн нэвтэрч халтар манан хөөрөг, 470,000 төгрөг хулгайлж, нийт 720,000 төгрөгийн хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, Б.Т-т холбогдох хэргийг Эрүүгийн хуулийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2.1-т зааснаар зүйлчилсэн. - **Хариуцагч**: Б.Т, өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-12, **Дугаар**: 92 - **Шийдвэр**: Б.Тыг гэм буруутайд тооцож, 2 жил хорих ял шийтгэж, ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоосон. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-05-22, **Дугаар**: 46 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Т, түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэгт буцаасан. - **Үндэслэл**: Хэрэгт нэмэлт ажиллагаа хийх шаардлагатай гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-16, **Дугаар**: 46 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь үндэслэлгүй бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 92 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах шатны шүүхийн 46 дугаар магадлалыг хүчингүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх прокуророос шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүгдэгч Б.Т-т холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.8 дугаар зүйлд заасан хуулийн шаардлагыг ноцтой зөрчөөгүй. - Мөрдөн байцаалт болон шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль ёсны ба үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангасан. - Шүүгдэгч Б.Тыг гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2.1-т зааснаар оногдуулсан 2 жил хорих ял нь гэмт хэрэг үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирлын шинж чанар, шүүгдэгчийн гэм буруу, хувийн байдалд тохирсон. - Хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих зүйлийг хангалттай шалгаж тодруулсан. - Хэргийн газрын үзлэгээр илрүүлсэн гутлын мөр нь Б.Т-ын өмсөж явсан гутлын мөртэй тохирсон бөгөөд нотлох баримтуудыг цуглуулах, шалгах ажиллагааны явцад хуулийн зөрчил тогтоогдоогүй. - Давж заалдах шатны шүүхээс шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, нэмэлт мөрдөн байцаалтын ажиллагаа хийлгэх үндэслэлээр хэргийг урьдчилсан хэлэлцүүлэгт буцаасан нь үндэслэлгүй.