Тогтоол №3760·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Х.Б- нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ гэр бүлийн хамаарал бүхий хамтран амьдрагч Э.Х-г модон сандлаар толгой руу цохиж, улмаар гавал, тархинд хавсарсан битүү гэмтэл учруулж, амь насыг нь хохироосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Д.Л- нь гэмт хэргийн улмаас сэтгэцэд учирсан гэм хорын хохирол 151,800,000 төгрөгийг нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: Х.Б- нь гэм буруугүй гэж маргаагүй боловч, өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан, хэргийн зүйлчлэлийг хүндрүүлсэн, мөн сэтгэцэд учирсан гэм хорын хохирлыг шинжээчийн дүгнэлтгүйгээр тогтоосон нь үндэслэлгүй гэж гомдол гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-29, **Дугаар**: 30
- **Шийдвэр**: Х.Б-г Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.8-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, 14 жил хорих ял оногдуулж, уг ялыг хаалттай хорих байгууллагад эдлүүлсэн. Мөн Иргэний хуулийн 497.1, 511.5-д зааснаар 151,800,000 төгрөгийг Х.Б-аас гаргуулж хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Д.Л-д олгуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Х.Б- нь гэр бүлийн хамаарал бүхий хүнийг хүчирхийлж, алсан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-04-23, **Дугаар**: 28
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль зүйн үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох журамд заасан тул шинжээчийн дүгнэлт шаардахгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-06-12, **Дугаар**: 30
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Н.Бүрэнчимэг
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргаж, хэргийн зүйлчлэлийг хүндрүүлсэн, мөн сэтгэцийн хохирлыг шинжээчийн дүгнэлтгүйгээр тогтоосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2025-01-29-ний өдрийн 30 дугаар шийтгэх тогтоолын 5 дахь заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Өмгөөлөгчийн гомдлын "сэтгэцэд учирсан гэм хорын хохирлын талаарх" хэсгийг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүгдэгч Х.Б-г Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.8-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, 14 жил хорих ял оногдуулсан анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалд нийцсэн, хууль зүйн үндэслэлтэй.
- Шүүхийн хэлэлцүүлгийн явцад хэргийн зүйлчлэлийг хүндрүүлэхээр бол хэргийг хянан хэлэлцэхийг хойшлуулж болно гэсэн Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.16.5-д заалтын дагуу шүүх хэргийг хянан хэлэлцсэн нь хууль зөрчөөгүй.
- Шүүгдэгч болон амь хохирогч нь Гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тухай хуулийн 5.1.6-д заасан хамтран амьдрагч гэх ойлголтод хамаарна.
- Эрүүгийн хуулийн 10.1.2.8-д заасан гэмт хэргийн хүндрүүлэх шинжид "байнга" гэсэн тооны давтамжийн тухай ойлголт хамаарахгүй. Гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж хүнийг алах гэмт хэрэг нь нэг удаагийн үйлдэл эсвэл байнгын шинжтэй гэр бүлийн хүчирхийллийн явцад нэг удаагийн тохиолдлоор үйлдэгдэх боломжтой.
- Гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн сэтгэцэд хор уршиг учирсан эсэх, хор уршиг учирсан бол ямар зэрэглэлд хамаарах талаар Шүүх шинжилгээний тухай хуулийн 40.1, 40.3-т зааснаар шинжилгээний байгууллага дүгнэлт гаргаагүй байхад сэтгэцэд учирсан гэм хорын хохирлыг шийдвэрлэсэн нь хуулийг буруу тайлбарласан.
- Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч нь сэтгэцэд учирсан гэм хорын хохирлоо Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхтэй.