Тогтоол №4557

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг шүүгдэгчийг хүнийг алах, нөгөөг нь эрүү шүүлт тулгасан хэргээр буруутгаж, шүүхээс ял оногдуулсан. Шүүгдэгч болон тэдний өмгөөлөгчид энэ шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэг шүүгдэгчийг хүнийг алах, нөгөө шүүгдэгчийг эрүү шүүлт тулгасан хэргээр буруутгаж, тус тус 10 жил ба 2 жилийн хорих ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч нар нь шинжээчийн дүгнэлт, гэрчийн мэдүүлгийн талаар гомдолтой байсан бөгөөд хуулийг буруу хэрэглэсэн, ялыг хөнгөрүүлэх гэж оролдсон. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс хэргийн баримт, нотлох баримтуудыг хянан үзээд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг зөв гэж үзсэн. Гэвч цагдан хорих хугацааг тооцоход гарсан алдааг залруулж, тогтоох хэсгийн 4 дэх заалтад өөрчлөлт оруулсан. Үүнд, шүүгдэгч нарын цагдан хоригдсон хугацааг ял эдэлсэн хугацаанд нь оруулан тооцсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хууль бусаар хүн алсан, танхайрсан хэргүүдэд холбогдох хүмүүстэй холбоотой эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх хуралдаан. АНХАН ШАТ: Хүнийг санаатай алсан, танхайрсан хэргүүдэд холбогдуулан яллаж, хорих ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан болон тэдний өмгөөлөгчдөөс анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг буруу гэж үзэн гомдол гаргасан. Гомдлуудад хэргийг бүрэн шийдвэрлээгүй, нотлох баримтыг дутуу судалсан, хуулийг буруу хэрэглэсэн гэх үндэслэлүүдийг дурдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй байсан. Шүүгдэгчдийн үйлдсэн хэргүүд нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. Давж заалдах гомдлууд нь үндэслэлгүй тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хоёр шүүгдэгч хулгайн болон бусад гэмт хэрэг үйлдсэн хэргээр анхан шатны шүүхээс ял авсан. Шүүгдэгчид анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч Б.Б-г хулгайлах гэмт хэрэгт, Б.Д-г хулгайлахыг завдсан, хулгайлах, оргон зайлах гэмт хэрэгт тус тус гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл хэсгүүдээр ял шийтгэл оногдуулж, нийт эдлэх ялыг тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчид анхан шатны шүүхээс тогтоосон гэм буруу, хэрэглэсэн хууль, оногдуулсан ял, цагдан хоригдсон хоногийг тооцоход алдаа гарсныг гомдолдоо дурджээ. Мөн хэргийн зүйлчлэл, нотлох баримтын үнэлгээг буруу хийсэн гэж үзсэн. Прокурор анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх санал гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс хэргийг бүхэлд нь хянан хэлэлцээд, анхан шатны шүүхээс тогтоосон гэм буруу, хэрэглэсэн хууль, оногдуулсан ял нь хэргийн бодит байдалтай нийцсэн, Эрүүгийн хууль, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг буруу хэрэглээгүй, ноцтой зөрчөөгүй дүгнээд, шүүгдэгч нарын гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх хуралдаан хийх хугацаанд цагдан хоригдсон хоногийг эдлэх ялд нь оруулан тооцсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ж.Батжаргал "Оч" бааранд Ш.Ууганбаатарыг зодож гавал тархины битүү гэмтэл учруулсан, Г.Лхагвасүрэн Хэрлэн гол дээр хутгаар нүүр, нүдэнд хөнгөн гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, хохирогч С.Баяр-Ундарга, Ш.Мөнхгэрэл (хүнийг санаатай алсан, танхайрах) - **Хариуцагч**: Ж.Батжаргал, Г.Лхагвасүрэн (гэм буруугүй, мөрдөн байцаалт дутуу) ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-01-17, **Дугаар**: 05 - **Шийдвэр**: Ж.Батжаргалд 18 жилийн хорих ял (ЭХ 91.2.2), Г.Лхагвасүрэнд 5 жил 3 сарын хорих ял (ЭХ 181.3) оноож, Ж.Батжаргалаас 14.515.550 төгрөг хохирогчдод олгуулсан. - **Үндэслэл**: Гэрчүүд, дүрс бичлэг, шинжээчийн дүгнэлтээр гэмт хэрэг нотлогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-03-21, **Дугаар**: 226/2017/0016/Э - **Гомдол гаргагч**: Ялтны өмгөөлөгчид - **Гомдолын шалтгаан**: Мөрдөн байцаалт дутуу, гэрчүүдийн мэдүүлэг зөрүүтэй, шинжээч дүгнэлт нэг талын, гэм буруу нотлогдоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрчүүд (Т.Ганбаатар, Т.Болдбаатар, Ш.Сарангоо гэх мэт), CD дүрс бичлэг, шинжээчийн дүгнэлт (гавал тархины гэмтэл 24-48 цаг перед нас барахаас өмнө үүссэн) зэргээр Ж.Батжаргалын зодсон, Г.Лхагвасүрэний хутгасан үйлдэл тогтоогдсон. - Шинжээчийн тогтоол, дүгнэлтийг шүүгдэгч нарт танилцуулсан, ЭБШХ 320.1 зөрчөөгүй. - Мөрдөн байцаалт бүрэн, хууль зөрчөөгүй, анхан шатны дүгнэлт жинхэнэ байдалтай нийцсэн. - Ялууд танхайн шинжтэй, хөнгөвүүлэх үндэслэлгүй, ЭБШХ 315.1.1, 325.1-д нийцүүлэн хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Д.М нь 2016 оны 07 дугаар сарын 28-ны орой согтуугаар Б.Э-ыг мал хулгайлсан хэмээн хардаж зодож, улмаар түүнийг нас барахад хүргэсэн. Шүүгдэгч Х.Б нь тухайн үед цагдаагийн хэсгийн төлөөлөгчөөр ажиллаж байхдаа Б.Э-ын мэдүүлгийг газар дээр нь шалгах ажиллагаа явуулах үедээ түүнийг цохиж, өшиглөж, бие махбод, сэтгэл санааг нь шаналган зовоосон үйлдэл хийсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь давж заалдах шатны шүүх Д.М-д холбогдох хэргийг Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.5-д зааснаар зүйлчилж, ялыг хөнгөрүүлснийг эс зөвшөөрч, Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхийг хүссэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Х.Б-ын өмгөөлөгч нь түүнийг эрүү шүүлт тулгасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзсэн нь хуулийг буцаан хэрэглэсэн, мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. Шүүгдэгч Д.М-ын өмгөөлөгч нь давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль зүйн үндэслэлтэй, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн гэж үзэж, магадлалыг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-10-21, **Дугаар**: 305 - **Шийдвэр**: Д.М-ыг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жил хорих ял оноож, Х.Б-ыг эрүү шүүлт тулгасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 2 жил хорих ялыг 2 жил зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар сольсон. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 10.1.1 (Д.М), 21.12.1 (Х.Б), Өршөөл үзүүлэх тухай 2021 оны хуулийн 7.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-01-20, **Дугаар**: 03 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.М, Шүүгдэгч Х.Б, Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: Д.М-д холбогдох хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэн өөрчилж, Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.5-д зааснаар 7 жил хорих ял оноож, Өршөөл үзүүлэх тухай 2021 оны хуулийн 6.2, 7.1-д зааснаар 2 жилийг хасаж, 5 жил болгон өөрчилсөн. Х.Б-д оногдуулсан ялыг хэвээр үлдээсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.5 (Д.М), 21.12.1 (Х.Б), Өршөөл үзүүлэх тухай 2021 оны хуулийн 6.2, 7.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-03-31, **Дугаар**: 2022/ШХТ/344 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор, Шүүгдэгч Х.Б-ын өмгөөлөгч Б.Баярмагнай, Б.Мянган - **Гомдлолын шалтгаан**: Прокурор давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн гэж үзсэн. Х.Б-ын өмгөөлөгч нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцэл болон өмгөөлөгч нарын гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласны улмаас шүүхийн шийдвэрт сөргөөр нөлөөлсөн ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Анхан шатны шүүх шүүгдэгч Х.Б-ын үйлдэлд эрүү шүүлт тулгах гэмт хэргийн шинж тогтоогдсон талаар үндэслэл бүхий хууль зүйн дүгнэлт хийж, 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 21.12.1-д зааснаар ял шийтгэл оногдуулсан нь Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Шүүгдэгч Д.М нь хохирогчийг зодсон даруй эмч, цагдаа дуудаж, эмнэлгийн тусламж үзүүлэх арга хэмжээ авсан. Хохирогч Б.Э нь хэсгийн төлөөлөгч Х.Б-ын эрхшээлд байхдаа зодуулж, яаралтай эмнэлгийн тусламж авч чадалгүй нас барсан. - Д.М нь хохирогчийг шууд алах санаа зорилготой байсан гэж дүгнэхэд эргэлзэх үндэслэл бүхий нөхцөл байдал үүссэн. - Шүүх эмнэлгийн шинжилгээгээр Д.М-ын зодсон үйлдлийн улмаас хохирогчийн тархинд хүнд гэмтэл учирч, улмаар нас барсан нь тогтоогдсон. Харин Х.Б-ын үйлдлийн улмаас үхэлд хүргэх гэмтэл учирсан шалтгаант холбоо үгүйсгэгдсэн. - Давж заалдах шатны шүүх Д.М-ыг "Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсны улмаас хохирогч нас барсан" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.5-д зааснаар хөнгөрүүлэн зүйлчилж, ял оногдуулсан нь үндэслэлтэй. - Х.Б-ын гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацааг гэмт хэрэг үйлдсэн өдрөөс эхлэн яллагдагчаар татах хүртэл тооцсон нь хуульд нийцсэн. - Прокурорын эсэргүүцэл болон шүүгдэгч Х.Б-ын өмгөөлөгч нарын гомдлыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.