Тогтоол №738·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.М нь 2014-2015 оны хооронд нэр бүхий иргэдийн үнэт эдлэл, хөөргийг "зарж борлуулж өгнө" хэмээн хуурч мэхлэн аваад, улмаар барьцаалан зээлдүүлэх газарт тавих замаар 6 удаагийн үйлдлээр нийт 104,800,000 төгрөгийн (онц их хэмжээний) хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч нар болон иргэний нэхэмжлэгч нар алдагдсан эд зүйл болон мөнгөн хохирлыг нөхөн төлүүлэх шаардлага гаргасан.
- **Хариуцагч**: Д.М. Зарим хохирогчийг танихгүй, эд зүйлийн үнэлгээ бодит бус, ломбардны буруутай үйл ажиллагаанаас болж эд зүйл үрэгдсэн тул хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцааж, ял хөнгөрүүлэх хүсэлтэй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-04-13, **Дугаар**: 127
- **Шийдвэр**: Д.М-ыг залилан мэхлэх гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 11 жил хорих ял оногдуулж, чанга дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 148.4. Шүүгдэгч нь давтан үйлдлээр, бүлэглэн бусдын эд хөрөнгийг залилан авч онц их хэмжээний хохирол учруулсан нь тогтоогдсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-15, **Дугаар**: 429
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлын хэмжээ болон иргэний нэхэмжлэлтэй холбоотой зарим дүгнэлтийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, нэг иргэний нэхэмжлэгчийн 10 сая төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхиж, иргэний журмаар жич нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.4. Иргэний нэхэмжлэлтэй холбоотой зарим тооцоог хийх боломжгүй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-10-10, **Дугаар**: 296
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийг мөрдөн байцаалтад буцаах, эд зүйлийн үнэлгээг дахин тогтоолгох, ял эдлэх дэглэмийг хөнгөрүүлэх.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, Д.М-т оногдуулсан ялыг 5 жил хорих болгон хөнгөрүүлсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- 2015 оны шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-д заасны дагуу шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэх үндэслэлтэй.
- 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 148.4-т заасан ялын хэмжээ (10-15 жил хорих) нь 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.2-т заасан ялын хэмжээнээс (2-8 жил хорих) хүнд байна.
- Шүүгдэгчийн үйлдлийг 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.2-т зааснаар зүйлчилж, ялыг шинэ хуулийн хэмжээнд нийцүүлэн 5 жил болгон хассан.
- Хяналтын шатны шүүх нь нотлох баримтыг дахин үнэлэх, шинээр үйл баримт тогтоох эрхгүй тул шүүгдэгчийн гаргасан хохирлын хэмжээ, үнэлгээтэй холбоотой гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.