Тогтоол №3162

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Э.Доржсэмбэ, О.Анхбаяр, Г.Нямдаваа, Д.Цэнд-Аюуш, А.Бат-Эрдэнэ, Ц.Цогбадрах нар нь бүлэглэн, урьдчилан үгсэн тохиролцож, машин механизм болон тусгайлан бэлтгэсэн багаж хэрэгсэл ашиглан орон байр, агуулахад нэвтэрч, давтан үйлдлээр олон удаагийн хулгайн гэмт хэрэг үйлдсэн. Э.Доржсэмбэ нь нэмэлтээр бусдын эд хөрөнгийг санаатайгаар гэмтээсэн хэрэгт, Г.Нямдаваа нь гэмт хэрэг үйлдэж олсон эд зүйлийг урьдчилан амлалгүйгээр авч хадгалсан хэрэгт тус тус холбогдсон. Прокурор Э.Доржсэмбийг Эрүүгийн хуулийн 145.2, 153.1 дүгээр зүйлд, Г.Нямдавааг 145.2, 155.1 дүгээр зүйлд, бусад ялтнуудыг 145.2 дугаар зүйлд тус тус зүйлчилсэн.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх яллагдагч нарын гэмт хэрэг үйлдэхдээ машин механизм хэрэглэсэн үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгож, тэднийг орон байранд нэвтэрч, давтан үйлдсэн хулгайн хэргээр үлэмж хэмжээний хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцсон. Э.Доржсэмбийг эд хөрөнгө санаатай гэмтээсэн хэрэгт, Г.Нямдавааг гэмт хэрэг үйлдэж олсон эд хөрөнгийг мэдсээр байж урьдчилан амлалгүй авсан, хадгалсан хэрэгт тус тус гэм буруутайд тооцсон. Гэвч Г.Нямдаваагийн энэ үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 72.1.1, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 24.1.2-т зааснаар хэрэгсэхгүй болгож, эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлсөн. Э.Доржсэмбэд 145.2-т зааснаар 4 жил, 153.1-д зааснаар 1 жил хорих ял оногдуулж, нийлбэрээр 4 жилийн чанга дэглэмтэй хорих ялыг тогтоосон. Бусад шүүгдэгчдэд 2 жил 6 сараас 3 жил хүртэлх хугацаагаар хорих ял оногдуулж, уг ялыг тэнсэж хянан харгалзахаар шийдвэрлэсэн. Хохирогчдод учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан Э.Доржсэмбэ болон түүний өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол гарсны дараа илэрсэн өөр нэг хулгайн хэргийг одоогийн хэрэгт нэгтгэн шийдвэрлүүлэх, мөн нэг хулгайн хэрэгт Ө.Ганболд гэгчийг хамтран оролцсон тул шалгуулах хүсэлт гаргаж, хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаахыг хүссэн. Бусад ялтнуудын өмгөөлөгчид анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг, мөн "машин механизм хэрэглэсэн" гэх хүндрүүлэн үзэх нөхцөл байдлыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв гэж үзсэн. Прокурор "машин механизм хэрэглэсэн" үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгоход эргэлзэж буйгаа илэрхийлж, шүүхийн практикийг нэг мөр болгох үүднээс тогтоолд өөрчлөлт оруулахыг хүссэн. Мөн хохирлын хэмжээг хавтгайруулсан гэж үзэн өөрчлөлт оруулах санал гаргасан.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 284.1-т заасан хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангаагүй гэж дүгнэв. Шүүгдэгч нар гэмт хэрэг үйлдэхдээ тээврийн хэрэгслийг гэмт хэргийн газраас зугтах, хулгайлсан эд зүйлсийг тээвэрлэх зорилгоор ашигласан нь тогтоогдсон байхад анхан шатны шүүх "машин механизм хэрэглэсэн" гэх үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Эрүүгийн хуулийн 49.2-т заасан гэмт хэрэг үйлдэхэд хэрэглэсэн тээврийн хэрэгслийг заавал хураах зохицуулалтад нийцэхгүй байна. Мөн прокурорын яллах дүгнэлтэд тусгагдсан "тусгайлан бэлтгэсэн багаж хэрэгсэл хэрэглэсэн" гэх хүндрүүлэх нөхцөл байдалд дүгнэлт хийлгүй орхигдуулсан. Түүнчлэн, зарим шүүгдэгч бага бус хэмжээний хохирол учруулсан байхад бүх шүүгдэгчийг "үлэмж хэмжээний хохирол учруулсан" гэж хавтгайруулан шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. Иймд шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг шүүх хуралдаанаар дахин хэлэлцүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Э.Доржсэмбэгийн давж заалдах гомдолд дурдсан шинээр илэрсэн гэмт хэргийг Эрүүгийн хуулийн 57.3-т зааснаар шийдвэрлэх боломжтойг тэмдэглэв.