Увс аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хохирогчид хууль бусаар нөлөөлөх гэмт хэргийн шинж болон бүлэглэн үйлдэх хэлбэрийг хууль зүйн үндэслэлтэйгээр тогтоосон эсэхэд хамааралтай эрх зүйн маргаан үүссэн. Шүүгдэгч нар өмгөөлөгчөөр ажиллаж байхдаа болон бусад нөхцөлд эрүүгийн хэрэгт холбогдсон яллагдагчийн ашиг сонирхолд хор уршиг учруулах, худал мэдүүлэг өгүүлэх зорилгоор хохирогч болон түүний төлөөлөгчид сүрдүүлж, ятгасан гэх үндэслэлээр эрүүгийн хариуцлага хүлээхээр яллагдсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Шүүхээс гэмт хэргийн аль шинжээр гэм буруутайд тооцсон нь тодорхойгүй, мөн бүлэглэн үйлдэж байгаа гэх дүгнэлт нь бодит тохироо, оролцооны хэлбэрийг ялган тогтооогүй тул шийтгэх тогтоол нь хууль бус гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарыг хууль бусаар нөлөөлөх гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн, Эрүүгийн хууль 21.5.1 болон 21.5.2-т заасны дагуу торгох болон мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрхийг хасах ял оногдуулж яллав.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг торгох болон мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх хасах ял оногдуулсан бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолоор гаргасан шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Учир нь шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцохдоо гэмт хэргийн аль шинжээр гэм буруутай болохыг шийтгэх тогтоолтын тогтоох хэсэгт тодорхой тусгаагүй тул хууль хэрэглээний зөрчил гарсан, мөн шүүгдэгч нарын санаа, зорилгын нэгдэл, үүрэг оролцоог бодит байдлаар тогтоохгүйгээр бүлэглэн үйлдэж байгаа гэж дүгнэлсэн нь эрх зүйн үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүхийн шийтгэх тогтоолтын тогтоох хэсэгт шүүгдэгч ямар зүйл, хэсэг, заалтад заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болохыг заавал тусгах ёстой тул гэмт хэргийн аль шинжээр гэм буруутайг тодорхойлгүйгээр шийдвэр гаргасан нь хууль зүйн шаардлага хангаагүй (Эрх зүйн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 36.8).
• Гэмт хэрэгт хамтран оролцогчдын хооронд бодит тохироо, нэг зорилгод хүрэх хамтын хүчин чармайлт, үүрэг хуваарилалт болох санаа, зорилгын нэгдлийг бодит байдлаар тогтоохгүйгээр бүлэглэн үйлдэж байгаа гэж дүгнэх нь буруу (Эрүүгийн хууль 21.5.1, 21.5.2).
• Шүүх нь гэмт хэргийн үндсэн болон хүндрүүлэх шинж болох "бүлэглэсэн" гэх шинжийг хуульчлаагүй байхад тухайн шинжийг үндэслэн шийтгэл оногдуулсан нь эрх зүйн үндэслэлгүй (Эрүүгийн хууль).