Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хүний амь насыг болгоомжгүйгээр хохироох гэмт хэргийн улмаас сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулах эрх зүйн үндэслэл болон хууль хэрэглээний хугацааг тогтоох маргаан. Барилгын ажлын явцад аюулгүй байдлын дүрэм журам зөрчсөн улмаас ажилтан өндрөөс унаж амь нас нь хохирсон бөгөөд энэ хэргийн улмаас хохирогчийн төлөөлөгчийн сэтгэцэд учирсан хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр нэхэмжлэх боломжтой эсэх талаар маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Хохирогчийн төлөөлөгч: Шүүгдэгч нарт оногдуулсан ял шийтгэлийг хөнгөлдсөн гэж үзэж, хүндрүүлэх шаардлагатай бөгөөд сэтгэцэд учирсан хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэх боломжтой болгоно гэж үзэв.
• Шүүгдэгч: Өөрийн бурууг хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг барагдуулсан тул ял шийтгэл хөнгөрөх ёстой бөгөөд зорчих эрх хязгаарлах бүсчлэлийг өөрчлөх шаардлагатай гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг хүний амь насыг болгоомжгүйгээр хохироох гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн ял шийтгэж, сэтгэцийн хохирлын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь гэмт хэрэг үйлдэгдэх үед мөрдөгч, шүүх шинжилгээний тухай хууль болон Иргэний хуульд сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулахтай холбоотой нэмэлт өөрчлөлтүүд нь 2023 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн хүчин төгөлдөр болж буй тул тухайн хэргийн үйл явдал нь хуулийн шинэчлэлт хүчин төгөлдөр болохоос өмнө буюу 2022 онд гарсан баримт учраас шинэ журмыг буцаан хэрэглэх үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас сэтгэцийн хор уршгийг үнэлэх, мөнгөн хэлбэрээр арилгуулахтай холбоотой хууль эрх зүйн зохицуулалтууд нь тухайн хууль хүчин төгөлдөр болсон үеэс эхлэн мөрдөгдөнө (Иргэний хууль 5.1, Шүүх шинжилгээний тухай хууль 80.6).
• Сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулах шинэчлэлт нь хуульд өөрөөр заагаагүй бол өмнөх харилцаанд буцаан хэрэглэгдэхгүй тул 2022 онд үйлдэгдсэн гэмт хэргийн хувьд сэтгэцийн хор уршлыг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулах үндэслэлгүй (Иргэний хууль 5.1).
• Шүүгдэгч Ц.Э-ийн хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж үүрэг хүлээлгэсэн шийдвэр нь гэмт хэргийн хор уршгийг арилгах арга хэмжээ авах, хохирлыг барагдуулсан байдал зэргийг харгалзсан тул Эрүүгийн хуулийн 6.7-д заасан зохицуулалт зөв хэрэглэгдсэн гэж дүгнэв.