Увс аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хэргийн оролцогчдын хууль ёсны эрхийг хангаж, шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлгийн үр дүнд гаргасан хүсэлтүүдийг биелүүлсэн эсэх тухай эрх зүйн маргаан үүсэв. Яллагдагч нь гэрч, хохирогч нарт хууль бусаар нөлөөлөх гэмт хэрэг үйлдсэн гэж буруутгагдаж байсан тул өмгөөлөгч тал шинэ гэрч асуулгах, гар утасны билли болон бусад нотлох баримт цуглуулах хүсэлт гаргасан боловч мөрдөн шалгагч болон прокурор эдгээр хүсэлтийг хэрэгэлгүй гэж үзэн хэргийг шүүхэд шилжүүлэх шийдвэр гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Яллагдагч: Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэгт гаргасан хүсэлтүүд нь биелүүлэгдээгүй, хэргийн материалтай танилцах эрх нь хязгаарлагдсан тул хууль бусаар хандсан гэж үзэв.
• Прокурор: Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад яллагдагчийн эрхийг хангасан, шүүхийн захирамжалын дагуу нэмэлт ажиллагаа явуулах боломжтой байсан тул хэргийг прокурорт буцаах тухай шүүгчийн захирамжийг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг нэмэлт ажиллагаа хийлгэхээр прокурорт буцаах захирамж гаргасан бол давж заалдах шатны шүүх прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн захирамжийг хэвээр үлдээв. Учир нь мөрдөн шалгагч хэргийн материалтай танилцах боломж олгоогүй, мөн шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлгийн үр дүнд гаргасан хүсэлтүүдийг мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад биелүүлээгүй тул хэргийн оролцогчдын хууль ёсны эрх зүйн байдал дордуулсан гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мөрдөн шалгах ажиллагаа дууссаны дараа хэргийн материалтай танилцах, мөн түүний дагуу гомдол, хүсэлт гаргах боломжийг бүрдүүлэх үүрэгтэй тул мөрдөн шалгагч хэргийн материалтай танилцах эрхийг хангах ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 32.1, 7.5).
• Шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлгийн үеэр гаргасан хүсэлтүүдийг мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шийдвэрлэх боломжтой байсан тул шүүхийн захирамжалыг биелүүлээгүй нь мөрдөн шалгах ажиллагааны үр дүнг буруу болгож байна.
• Хэргийн оролцогчдын хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалах үүрэг нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад бүрэн биелсэн байх ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.2, 1.3).