Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Я.Даваасүрэн 2023 оны 4 сарын 22-23-ны шөнө Сэлэнгэ аймгийн Орхонтуул сумаас Улаанбаатар хот орохоор замын хөдөлгөөнд оролцон явахдаа замын дүрмийн 12.2, 12.3 заалтыг зөрчиж зам тээврийн осол гаргаж Л.Сүрэнхүүгийн амь нас хохирсан, Ж.Гандолгорын эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан.
• Нэхэмжлэгч: Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум дахь сум дундын Прокурорын газар - Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10.3 зүйлээр яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн.
• Хариуцагч: Я.Даваасүрэн - 2018, 2020 онуудын эрүүгийн хэрэгт холбогдсон, 2 удаа эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Я.Даваасүрэнд тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 4 жилийн хугацаагаар хасч, 1 жил 6 сарын хугацаагаар тэнсэж, тэнссэн хугацаанд оршин суух газар, ажил, сургууль өөрчлөх зорчин явахдаа хяналт тавьж байгаа эрх бүхий байгууллагад урьдчилан мэдэгдэх, тээврийн хэрэгсэл жолоодох үйл ажиллагаа явуулахыг хориглох эрх хязгаарлах албадлагын арга хэмжээг тогтоосон.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10.3 зүйл, ерөнхий ангийн 7.1, 7.3 зүйл, Иргэний хуулийн 508.4.1, 511.5 зүйл.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Гомдлол гаргагч: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Л.Одонхүү
• Гомдлолын шалтгаан: Тэнссэн хугацаанд Я.Даваасүрэн шүүхээс хүлээлгэсэн үүргийг биелүүлээгүй, хязгаарлалтыг зөрчсэн бол шүүх уг шийдвэрийг хүчингүй болгож ял оногдуулахыг мэдэгдэж, 165,000,000 төгрөгийн гэм буруутай этгээдээс төлбөрийн 70 хувийг, иргэний хариуцагч Ч.Адилбишээс 30 хувийг төлбөрийн хэмжээг тогтоосон нь хууль зүйн үндэслэлтэйгүй гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн гомдлын зарим хэсгийг хүлээн авч, шийтгэх тогтоолын 8 дахь заалтанд өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• ДАВЖ ЗААЛДАХ шатны шүүхийн дүгнэлт:
  • Энэ хэрэгт Ч.Адилбиш нь тээврийн хэрэгслийн хууль ёсны эзэмшигч өмчлөгч бөгөөд өөрийн сайн дурын үндсэн дээр Я.Даваасүрэнд шилжүүлэн өгсөн байдал тогтоогдсон тул түүнийг гэм хорын хохирол нөхөн төлөхөөс чөлөөлөх үндэслэл байхгүй.
  • Иргэний хуулийн 499.1, 499.3, 499.4 зүйлүүдээс үедээс үедээ тухайн тээврийн хэрэгслийг ашиглах зөвшөөрөлгүйгээр ашигласан этгээд хариуцах боловч өөрөө түүнд уг хэрэгслийг шилжүүлэн өгсөн өмчлөгч буюу эзэмшигч хариуцлагаас чөлөөлөгдөхгүй гэж заасан.
  • Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн зүгээс гаргасан цалин хөлсний болон хохирлын бусад нэхэмжлэлийн шаардлага нь нотлох баримтын шаардлага хангаагүй үндэслэлээр, хохирогчийн зүгээс өмгөөлөгчид төлсөн хөлсийг сайн дурын гэрээний үндсэн дээр төлсөн гэж үзэж шийдвэрлэснийг буруутгах боломжгүй гэж үзсэн.
• Хуулийн хэрэглээ:
  • Иргэний хуулийн 511.4 зүйлээр "Гэмт хэргийн улмаас бүтэн өнчин болсон бага насны хүүхдийн сэтгэцэд учирсан гэм хорыг арилгах, нөхөн төлөх төлбөрийн хэмжээг насанд хүрсэн хүний сэтгэцэд учирсан гэм хорыг арилгах, нөхөн төлөх төлбөрийн хэмжээг хоёр дахин нэмэгдүүлж тогтооно" гэж заасан.
  • С.Хулан 14 насанд хүртэл, С.Чинсүлд 14 насанд хүртэл байгаа нь бага насны буюу 14 наснаас доош байгааг харгалзан 82,500,000 төгрөгийг хоёр дахин нэмэгдүүлэн 165,000,000 төгрөгийг тогтоосон.