Дундговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Мөрдөн шалгах ажиллагааны үед оролцогчдын эрхийг хязгаарласан болон мэдүүлэг авах үед хууль сануулсан эсэх тухайд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн эсэх маргаан үүсэв. Яллагдагч нь согтуурсан үедээ хохирогчтой маргалдсанаас үүдэж түүний биед хөнгөн хохирол учруулсан гэх хэрэгт холбогдож байсан тулд мөрдөгч нь гэрч болон хохирогчдод хууль сануулсан баталгаа авсан атлаа нүүрлүүлэн мэдүүлэг авсан, мөн гэрчээ өмгөөлөгчтэй мэдүүлэг өгөх эрхтэйг нь тайлбарлаагүй гэж үзэн хэргийг прокурорт буцаах хүсэлт гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гэрч болон хохирогчдод хууль сануулсан баталгаа авсан атлаа нүүрлүүлэн мэдүүлэг авсан нь оролцогчийн эрхийг хязгаарласан, мөн хохирогчийн хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх хүсэлтийг шийдвэрлээгүй тул хэргийг прокурорт буцаах ёстой гэж үзсэн.
• Прокурор: Мөрдөгч нь гэрчээ өмгөөлөгчгүй мэдүүлэг авсан нь оролцогчийн эрхийг хязгаарласан, мөн гэрч болон хохирогчдод хууль сануулсан баталгаа авсан атлаа нүүрлүүлэн мэдүүлэг авсан нь хууль зүйн зөрчил болсон гэж үзэн шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцаах шийдвэр гаргасан ч давж заалдах шатны шүүх шүүгчийн захирамжаа хүчингүй болгож, хэргийг хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэв. Доод шатны шийдвэр үндэслэлгүй, хуулийн шаардлагад нийцээгүй тул хүчингүй болгосон, учир нь мөрдөгч, прокурор нь хэргийн бодит байдлыг тогтоох үүрэгтэй бөгөөд мөрдөн шалгах ажиллагааны үед цуглуулсан нотлох баримтуудыг шүүх хуралдааны явцад ч үнэлэн хэргийг шийдвэрлэх боломжтой юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрч нь өөрийн болон гэр бүлийн гишүүдийн эсрэг мэдүүлэг өгөх эрхтэй боловч тухайн мэдүүлэг нь хэргийн талаар шууд заасан мэдүүлэг биш, мөн мэдүүлэг авах үед түүнийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэх нөхцөл үүсээгүй байсан тул өмгөөлөгч оролцуулах шаардлагагүй байсан гэж дүгнэв (Эрүүний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.4, 1.11).
• Хохирогч, гэрч нарыг нүүрлүүлэн мэдүүлэг авах үед хууль сануулсан баталгаа авсан атлаа нүүрлүүлэн мэдүүлэг авсан нь мөрдөгч, прокурорын хэргийн бодит байдлыг тогтоох үүрэгтэй байдалтай нийцсэн тул энэ ажиллагааг шүүхээс нөхөн гүйцэтгэх боломжтой гэж үзэв (Эрүүний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.7).
• Мөрдөн шалгах ажиллагааны үед цуглуулсан нотлох баримтуудыг шүүх хуралдааны явцад ч үнэлэн хэргийг шийдвэрлэх боломжтой тул хэргийг прокурорт буцаах шаардлагагүй гэж дүгнэв (Эрүүний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.2).