Тогтоол №3667·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Б нь Дорнод аймгийн ... сумын Засаг даргаар ажиллаж байхдаа Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуулийг зөрчин, тусгай зөвшөөрөлгүй "Т" ХХК-тай элс ашиглах гэрээ байгуулж, тус компанид эдийн болон эдийн бус давуу байдал олгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Ү.Б нь Б.Б-ын үйлдлийн улмаас байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөг, нөхөн сэргээх зардал 2,188,172 төгрөг, "Т" ХХК-ийн олсон хууль бус ашиг 125,579,200 төгрөгийг нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: Б.Б болон түүний өмгөөлөгч нь гэрээ байгуулсан нь өмнөх Засаг дарга нарын жишгээр хийгдсэн, албан тушаалдаа хайнга хандсан үйлдэл бөгөөд Эрүүгийн хуулийн 23.5-р зүйлд заасан гэмт хэргийн шинжтэй байж болох ч их хэмжээний хохирол учруулаагүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, мөн хариуцагчийн оролцогчийн эрхийг хангаагүй тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгахыг хүссэн. Байгаль орчинд учирсан хохирлыг Б.Б-ээс гаргуулсан нь буруу гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-04-10, **Дугаар**: 105
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Б.Б-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. Иргэний нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Б.Б нь нийтийн албан тушаалтан албан үүргээ урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-07-17, **Дугаар**: 32
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Б болон түүний өмгөөлөгч, иргэний нэхэмжлэгч.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоолын 5 дахь заалтыг өөрчилж, Б.Б-аас байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 5 дахь заалтыг өөрчилж, шүүгдэгч Б.Б-аас гэмт хэргийн улмаас байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөгийг гаргуулан Байгаль орчин, уур амьсгалын санд оруулж, нөхөн сэргээх зардал, "Т" ХХК-ийн ашгийг иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдсан. Бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д заасны дагуу хохирлыг нөхөн төлүүлэх.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-10-15, **Дугаар**: 32
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Б болон түүний өмгөөлөгч Ө.Батболд.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхээс Б.Б-аас 30,000,000 төгрөг гаргуулахаар өөрчилсөн нь түүний эрх зүйн байдлыг дордуулсан бөгөөд Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгахыг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "иргэний хариуцагч "Т" ХХК-аас гэмт хэргийн улмаас байгаль орчинд учруулсан хохирол 30,000,000 төгрөг, нөхөн сэргээх ажлын зардал 2,188,172 төгрөгийг гаргуулан" гэж өөрчилж, шийтгэх тогтоол болон магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Б.Б-ын гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, өмгөөлөгч Ө.Батболдын гомдлыг хэсэгчлэн хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх Б.Б-ын үйлдсэн гэмт хэргийн үйл баримтыг зөв тогтоож, хэргийн зүйлчлэл, гэм буруугийн талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн. Хуулиар тогтоосон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй.
- Б.Б-ын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 23.5-р зүйлд заасан "хайнга хандах" гэмт хэрэгт хамааруулах хууль зүйн үндэслэлгүй. Учир нь тэрээр өөрт олгогдоогүй эрх мэдлийг хэрэгжүүлэн хийх ёсгүй үйлдлийг санаатай хийж, бусдад давуу байдал бий болгосон.
- Прокурор хэрэг бүртгэлтийн хэргийг хаасан тогтоолыг хүчингүй болгож, нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулсан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 15.7, 30.14.6-д нийцсэн.
- Б.Б-аас гэрчээр мэдүүлэг авч, бусад шаардлагатай мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулсан тул оролцогчийн эрхийг хангаагүй гэх гомдол үндэслэлгүй.
- Дорнод аймгийн ... сумын Засаг дарга Ж.Ё нь Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 27.1.2, 30.1.1-д заасан үүргээ хэрэгжүүлэн холбогдох баримтуудыг прокурорт гарган өгсөн нь хууль зөрчөөгүй. "Хуулбар үнэн" гэх дардас дарсан баримтыг шүүх нотлох баримтаар үнэлээгүй.
- Ж.Ё болон бусад албан тушаалтнуудыг мөрдөн шалгаагүй гэх гомдол нь шүүхийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хэмжээ хязгаараас хэтэрсэн бөгөөд Ж.Ё-ын үйлдлийг шалгуулахаар Авлигатай тэмцэх газарт шилжүүлсэн байна.
- Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуулийн 11.2.5-д зааснаар аймгийн Засаг дарга түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын хайгуулын болон ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгох бүрэн эрхтэй байхад сумын Засаг дарга Б.Б хуульд заасан тусгай зөвшөөрөлгүй "Т" ХХК-д элс ашиглах боломж үүсгэн давуу байдал бий болгосон нь гэмт хэргийн шинжийг хангасан.
- "Т" ХХК-ийн элс худалдан борлуулж олсон орлогыг Б.Б-аас гаргуулах үндэслэлгүй. Учир нь "Т" ХХК-ийн үйлдэл нь гэмт хэргийн бус зөрчлийн шинжтэй тул Эрүүгийн хуулийн 7.5.1-д заасан "гэмт хэрэг үйлдэж олсон хөрөнгө, орлого"-д хамаарахгүй.
- Байгаль орчинд учирсан хохирлыг хариуцах этгээдийг давж заалдах шатны шүүх буруу тодорхойлсон. Иргэний хуулийн 497, 510-р зүйлүүдэд зааснаар гэм хорыг учруулсан этгээд, эсхүл үйл ажиллагаанаас ашиг орлого олж, давуу байдлыг нь хүртсэн "Т" ХХК нь хохирлыг хариуцан арилгах ёстой.
- Шинжээчийн дүгнэлтээр байгаль орчинд учирсан хохирол 30,000,000 төгрөг, нөхөн сэргээх зардал 2,188,172 төгрөгийг Иргэний хуулийн 228.1, 510.1-д заасны дагуу "Т" ХХК-аас гаргуулах нь зүйтэй.
ХуульTech