Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн хялбаршуулсан журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжтой эсэх болон өсвөр насны шүүгдэгчид эрх зүйн хариуцлага хүлээлгэхэд прокурорын саналыг хэрэгжүүлэх эсэх тухай маргаан үүстэв. Өсвөр насны шүүгдэгч нь хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэж буугуурлагдсан тул анхан шатны шүүх хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Анхан шатны шүүхээс өсвөр насны шүүгдэгчид зорчих эрхийг хязгаарлах ял оноосон нь буруу гэж үзэн давж заалдах гомдол гаргасан.
• Прокурор: Хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шидвэрлэсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалтыг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх өсвөр насны шүүгдэгчийг зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар шийтгэж, хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, шүүгдэгчийг зорчих эрхийг хязгаарлах ялаас чөлөөлөхээр шийдвэрлэсэн. Учир нь хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэсэн байх нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх тухай хуулийн заалтыг зөрчсөн тул анхан шатны шүүх хялбаршуулсан журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэсэн атлаа шүүгдэгчид эрх зүйн хариуцлага хүлээлгэхэд прокурорын саналын хүрээнд шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйгээр эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх тухай шийдвэр гаргана гэсэн заалтыг ноцтой зөрчсөн байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэсэн тохиолдолд шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, прокурорын саналын хүрээнд шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйгээр эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх ёстой тул анхан шатны шүүх хялбаршуулсан журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэсэн атлаа шүүгдэгчид ял оноосон нь хууль зүйн зөрчил болсон (Эрүүний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 17.4.5).
• Өсвөр насны шүүгдэгчийн хувьд хөнгөн ял оноох үед эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх зарчим нь хэрэгжих ёстой тул анхан шатны шүүх хялбаршуулсан журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэсэн нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан гэж дүгнэв.