Тогтоол №16855·Эрүү · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч нар нь 2018 оны 5 сараас 10 сарын 10-ны хооронд Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын "Ялбаг" гэх газарт тусгай зөвшөөрөлгүйгээр 0.27 га талбайд ашигт малтмалын эрэл хайгуул, олборлолт явуулж, байгаль орчинд 34,411,224 төгрөгийн хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь Г.*******, О.*******, О.*******, Ц.*******, Д.******* нарыг Эрүүгийн хуулийн 24.2.1-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдсэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч нар болон тэдгээрийн өмгөөлөгчид нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч, ялыг хөнгөрүүлэх, зарим хохирлын тооцоог залруулах, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох зэрэг үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-14, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/211
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Ц.*******, О.******* нарт тус бүр 2 жилийн, Г.*******, О.******* нарт тус бүр 1 жил 6 сарын, Д.*******т 1 жилийн хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Байгаль орчинд учирсан 34,411,224 төгрөгийн хохирлыг шүүгдэгч нараас хувь тэнцүүлэн гаргуулж, нөхөн сэргээлтийн 1,202,785 төгрөгийг мөн хувь тэнцүүлэн гаргуулсан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 24.2.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдсон ба гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэр зэргийг харгалзсан.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2023-01-06, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч нар болон тэдгээрийн өмгөөлөгчид.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Ялыг хөнгөрүүлэх, хохирлын тооцоог залруулах, зарим шүүгдэгчийн хувьд гэм бурууг тогтоох, хөрөнгийг битүүмжлэлээс чөлөөлөх.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, хорих ялыг торгох ялаар сольж, байгаль орчны улсын байцаагчийн актад залруулга хийхийг даалгасан заалтыг хүчингүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх хэргийн үйл баримт, нотлох баримтуудыг хянаж, анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг үндэслэлтэй гэж үзсэн.
- Шүүгдэгч нар гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, хувийн болон эрүүл мэндийн байдал, хохирлоо нөхөн төлсөн зэргийг харгалзан хорих ялыг торгох ялаар өөрчлөх нь зүйтэй гэж үзсэн.
- Ц.*******, О.******* нарт тус бүр 6,000,000 төгрөгийн, Г.*******, О.*******, Д.******* нарт тус бүр 5,400,000 төгрөгийн торгох ял оногдуулсан.
- Цагдан хоригдсон хугацааг торгох ялд тооцож, 1 хоногийг 15 нэгж буюу 15,000 төгрөгөөр тооцон хасч, үлдэх торгох ялыг 1 жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхийг үүрэг болгосон.
- Анхан шатны шүүх байгаль орчны улсын байцаагчийн актад залруулга хийхийг даалгасан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заагдаагүй процесс тул уг заалтыг хүчингүй болгосон. Хохирлыг нөхөн төлүүлэх асуудлыг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу явуулах эрхтэй болохыг дурдсан.
- Г.*******ын өмчлөлийн хашаа байшинг битүүмжлэлээс чөлөөлөх боломжгүй, учирсан хохирлыг уг хөрөнгөөс хангуулах үндэслэлтэй гэж үзэж, энэ талаарх гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2-т заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг зөрчөөгүй гэж дүгнэсэн.
ХуульTech