Тогтоол №18687·Эрүү · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Н.М нь "Э" ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байхдаа 2016-2020 оны хооронд 16 аж ахуйн нэгжээс хуурамч НӨАТ-ын падаан шивүүлж, 1,020,621,803.85 төгрөгийн татвар төлөхөөс зайлсхийсэн гэх хэрэгт холбогджээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Прокурор Н.Мийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 18.3.1-д зааснаар зүйлчилж, хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн.
- **Хариуцагч**: Н.М, түүний өмгөөлөгчид Н.Мийн гэм буруугийн санаа зорилгогүй, хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар хэргийг шийдвэрлэх боломжтой байсан тул прокурорт буцаасан захирамжийг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгон цагаатгахыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-16, **Дугаар**: 2023/ШЗ/2437
- **Шийдвэр**: Хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгэхээр прокурорт буцаасан.
- **Үндэслэл**: Шүүх хуралдаанаар нөхөн гүйцэтгэх боломжгүй мөрдөн шалгах ажиллагаа хийх шаардлагатай, ялангуяа Н.Мийн татвар төлөхөөс зайлсхийх зорилготой санаатай үйлдэл, орлогыг нуун дарагдуулсан эсэх зэрэг нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь бүрэн бодитоор тогтоогоогүй гэж үзсэн. Шүүгдэгч хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх хүсэлтээсээ татгалзсан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4.4.1, 17.4.4.6-д заасан нөхцөл байдлууд хангагдаагүй.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2023-12-25, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Н.М, түүний өмгөөлөгчид
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцаасан нь үндэслэлгүй, мэтгэлцээний зарчмыг зөрчсөн, хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар шийдвэрлэх боломжтой байсан, мөн хууль хэрэглээний алдаатай гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2023/ШЗ/2437 дугаар захирамжийн удирдлага болгох хэсгийг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Дээд шүүхийн 2023-05-10-ны өдрийн 83 дугаар тогтоолоор өмнөх шатны шүүхийн шийдвэрүүдийг хүчингүй болгож, Н.Мийн гэмт үйлдэл, гэм бурууг нэг мөр, эргэлзээгүй тогтоох нь чухал ач холбогдолтой гэж дүгнэсэн.
- Шинжээчийн дүгнэлт нь зөвхөн татварын нэгдсэн системд тусгагдсан НӨАТ-ын мэдээнд үндэслэн хийгдсэн нь үндэслэл муутай байсан.
- Н.Мийн татвар төлөхөөс зайлсхийх зорилготой санаатай үйлдэл, бодитоор худалдан авалт хийсэн эсэх, нэр бүхий аж ахуйн нэгжүүдтэй хэрхэн холбогдсон зэрэг нөхцөл байдлууд тодорхойгүй байна.
- Эдгээр мөрдөн шалгах ажиллагааг хийх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2-т заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдал мөн.
- Шүүгдэгч Н.М хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх хүсэлтээсээ татгалзсан тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4.6-д заасны дагуу хэргийг прокурорт буцаасан нь үндэслэлтэй.
- Анхан шатны шүүх захирамжийн удирдлага болгох хэсэгт "Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 22.5" болон "Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 33.3.1.2, 33.3.2"-ыг дурдсан нь хууль хэрэглээний алдаатай байсан. Учир нь, хялбаршуулсан журмаар ирүүлсэн хэргийг прокурорт буцаахдаа зөвхөн Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4.6-г удирдлага болгох ёстой.
- Давж заалдах шатны шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.9.1.1, 39.9.1.4-т заасныг удирдлага болгон захирамжийн удирдлага болгох хэсгийг залруулсан.