Тогтоол №14643

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хэд хэдэн шүүгдэгчийг хүнийг алах, нийтийн хэв журмыг зөрчих гэмт хэрэгт буруутгаж, анхан шатны шүүхээс ял оногдуулсан. Хохирогч болон шүүгдэгчийн өмгөөлөгчид анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч давж заалдсан. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч Н.Ам-, Д.Да-, Б.*******- нарыг нийтийн хэв журмыг зөрчих гэмт хэрэгт, шүүгдэгч Г.Ба-ыг нийтийн хэв журмыг зөрчих болон хүнийг алах гэмт хэрэгт тус тус буруутгаж ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хохирогч болон шүүгдэгч нарын өмгөөлөгчид анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, шүүгдэгч нарт ашигтайгаар шийдвэрлэсэн үндэслэлээр эсэргүүцсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хангалттай нарийвчлан тогтоогоогүй, шүүгдэгч тус бүрийн үйлдлийг ялган салгаж дүгнээгүйгээс шийдвэр нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй байна. Мөн шүүгдэгч нарыг давхар зүйлчилж, хуулийг буруу хэрэглэсэн байж болзошгүй тул хэргийг дахин анхан шатны шүүхээр хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2021-04-27-нд Дорнод аймгийн Хэрлэн суманд шүүгдэгчид бүлэглэн хохирогчийг зодож, хүнд гэмтэл учруулан нас барсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор С.Ариунаа – шүүгдэгч *******д ЭХ 11.1.2.5, *******, ******* нарт ЭХ 20.16.2.4-д шийтгэх. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч *******, *******, ******* – гэм буруутай ч ялын хугацааг багасгах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-15, **Дугаар**: 2021/ШЦТ/386 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч *******д 8 жил, *******д 4 жил, *******д 3 жил 5 сар 10 хоног хорих ял оноож, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоосон. - **Үндэслэл**: ЭХ 11.1.2.5, 20.16.2.4-д зүйлчилж, өршөөл, ял нэгтгэл, ИХ 497.1, 505.1, 508.1-д үндэслэн тэтгэмж гаргуулах. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-01-25, **Дугаар**: ******* - **Гомдол гаргагч**: Шүүгдэгч *******, ******* - **Гомдлолын шалтгаан**: Хорих ялын хугацаа чанга, багасгах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийтгэх тогтоолыг зөвтгэн баталж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нотлох баримт (гэрч мэдүүлэг, шинжээч дүгнэлт, хэргийн газар нөхөн үзлэг) бүлэглэн зодоон, хүнд гэмтэл учруулсанг нотолсон. - Зүйлчлэл зөв: *******д ЭХ 11.1.2.5+20.16.2.4, бусдад ЭХ 20.16.2.4, хөнгөрүүлэх үндэслэлгүй. - Ял тохиромжтой: Гэмт хэргийн шинж, хохирол, оролцоог харгалзан ялгамжтай оноосон, гэм буруу бүрэн хүлээгүй. - Анхан шатны алдааг зассан: ЭХ 6.9.1-д зөв залруулж, өршөөл, нэгтгэл зөв хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Х.Ц-, Л.Л- нар нь согтуурсан үедээ бүлэглэн Н.Баттулгыг зодож амь насыг нь хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Д.Саранжав нь Н.Баттулгын эхнэр бөгөөд хохирлын мөнгийг хэрхэн хуваарилсанд гомдолтой байгаагаа илэрхийлж, хохирогч Н.Баттулгын буруутай үйлдэл байсныг дурдсан. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Х.Ц-, Л.Л- нарын өмгөөлөгчид нь хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэх, эсвэл гэм буруугүйг тогтоолгох хүсэлтэй байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-16, **Дугаар**: 340 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Л.Л-, Х.Ц- нарыг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2.11-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, тус бүр 13 жил хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нар нь бүлэглэн хүний амь насыг хохироосон нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-19, **Дугаар**: 04 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Л.Л-, Х.Ц- нарын өмгөөлөгчид - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль буруу хэрэглэсэн, хэргийн зүйлчлэл тохироогүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг зөв тогтоож, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-26, **Дугаар**: 1714000000186 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Х.Ц-гийн өмгөөлөгч Д.Мэндээ, Н.Энхжаргал, шүүгдэгч Л.Л-н өмгөөлөгч П.Өлзийбаяр, хохирогч Д.Саранжав - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэм буруугийн асуудал, хэргийн зүйлчлэл, хохирлын хуваарилалт зэрэгт гомдолтой байсан. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрүүдийг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүгдэгч Л.Л-, Х.Ц- нар нь урьдчилан үгсэн тохиролцоогүй боловч үйлдлээрээ нэгдэж, хохирогч Н.Баттулгыг толгой руу цохиж, өшиглөж, эрүүл мэндэд нь хүнд гэмтэл учруулж, улмаар амь насыг нь хохироосон нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Шүүгдэгч нарын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2.11-д заасан "хүнийг бүлэглэж алах" гэмт хэрэгт тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Шүүх гэмт хэргийн нийгмийн хор аюул, үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийг харгалзан ял оногдуулсан. - Мөрдөн шалгах болон шүүхээр хянан шийдвэрлэхэд шүүгдэгч нарын хуулиар хамгаалагдсан эрхийг ноцтой зөрчөөгүй. - Хохирогч Д.Саранжавын хохирлын мөнгийг хуваарилах тухай гомдол нь мөрдөн байцаалтын шатанд тогтоогдсон хохирогчдын хүсэл зоригийн асуудал тул хяналтын шатны шүүх шийдвэрлэх боломжгүй. - Шүүгдэгч Х.Ц-гийн өмгөөлөгч нарын болон Л.Л-н өмгөөлөгчийн гомдлууд нь үндэслэлгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хэд хэдэн хүнд холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцжээ. Шүүгдэгчид нийтийн хэв журмыг зөрчиж, хүч хэрэглэсэн, олон нийтийн амгалан тайван байдлыг алдагдуулсан, мөн хүнийг санаатай алсан, бие махбодийн халдашгүй байдлыг зөрчсөн гэмт хэрэгт холбогджээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс шүүгдэгчдийг гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл ангиар ял шийтгэл оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчид болон тэдний өмгөөлөгчид, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдлууд гаргасан. Тухайлбал, гэм бурууг тогтоохдоо нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хэргийн зүйлчлэлийг алдаатай хийсэн, ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэх буюу хүндрүүлэх шаардлагатай зэрэг үндэслэлүүдийг дурджээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан хэлэлцээд, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй болсныг тогтоожээ. Гэвч шүүгдэгч М.М болон Э.Б нарын хувьд гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, гэмшсэн, хувийн байдлыг харгалзан ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэх шаардлагатай гэж үзэн, тэдний эдлэх ялыг тус тус бууруулсан. Бусад гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгожээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Э.Э, Л.А, Ж.Б нар согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ Б.Д, Д.Н нарыг зодож, Б.Д нас барж, Д.Н-д хөнгөн гэмтэл учруулсан. Мөн нийтийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчиж, олон нийтийн амгалан тайван байдлыг алдагдуулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь Э.Э-ийг хүний амь нас хохироосон, эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан, нийтийн хэв журам зөрчсөн, Л.А, Ж.Б нарыг эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан, нийтийн хэв журам зөрчсөн гэмт хэрэгт тус тус буруутгасан. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Ж.Б болон түүний өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч, өөрийгөө гэмт хэрэгт оролцоогүй, хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. Шүүгдэгч Э.Э-н өмгөөлөгч ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-11-09, **Дугаар**: 462 - **Шийдвэр**: Э.Э-г хүнийг биеэ хамгаалж чадахгүй болохыг мэдсээр байж алсан, нийтийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчсөн гэм буруутайд тооцож 15 жил хорих ял; Л.А-г хоёр хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан, нийтийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчсөн гэм буруутайд тооцож 1 жил 2 сар хорих ял; Ж.Б-г нийтийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчсөн гэм буруутайд тооцож 1 жил 1 сар хорих ял тус тус оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19.1.1, Эрүүгийн хуулийн 1.10.1.1-д зааснаар зарим гэмт хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-д зааснаар эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэж, Э.Э-г Эрүүгийн хуулийн 10.1.2.7, 20.16.1, Л.А-г 20.16.1, Ж.Б-г 20.16.1-д зааснаар ял оногдуулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-01-08, **Дугаар**: 210/МА2018/00021 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Ж.Б, түүний өмгөөлөгч Ч.Болдбаатар - **Гомдлолын шалтгаан**: Ж.Б-д холбогдох хэргийн зүйлчлэлийг өөрчлөх, түүнд холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох, мөн Э.Э-н ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянаж үзсэн. - Шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдсэн нь хохирогч, гэрч нарын мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт, хэргийн газар болон хяналтын камерийн бичлэг зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2-т заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, оролцогчийн эрхийг зөрчөөгүй. - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-д зааснаар эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэж, шүүгдэгч тус бүрийн үйлдэлд тохирсон зүйл, хэсгээр зүйлчилж, ял оногдуулсан нь хуульд нийцсэн. - Ж.Б нь Э.Э, Л.А нарын үйлдлийг таслан зогсоох ямар нэг үйлдэл хийгээгүй, харин ч хууль ёсны шаардлага тавьсан бусад хүмүүсийг эсэргүүцэж байсан нь камерын бичлэг болон гэрчүүдийн мэдүүлгээр нотлогдсон. - Ж.Б-н үйлдлийг нийгмийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчсөн үйлдэл гэж үзэх үндэслэлтэй тул Эрүүгийн хуулийн 20.16.1-д зааснаар ял оногдуулсан нь зөв. - Иймд Ж.Б-д холбогдох хэргийн зүйлчлэлийг өөрчлөх, хэрэгсэхгүй болгох хууль зүйн үндэслэлгүй.