Тогтоол №14281

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэгэн этгээд нөгөөгийн биед хүндэвтэр хохирол учруулсан гэх хэргээр шүүхэд шилжжээ. Анхан шатны шүүх торгох ял оногдуулсан боловч хохирогч үүнийг эс зөвшөөрч давж заалджээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх этгээдийг хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 1.500.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, 6 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хохирогч нь оногдуулсан ялын хэмжээ нь үйлдсэн хэрэг, учирсан хохиролтойгоо тохирохгүй, хохирлыг нөхөн төлөхтэй холбоотой нэхэмжлэлүүдийг бүрэн шийдвэрлээгүй хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн гэж үзсэн. Хүндэвтэр хохирол учруулсан хэргийн хувьд оногдуулсан торгох ял нь гэмт хэргийн нийгмийн аюултай байдал, хувийн байдал зэрэгт тохирохгүй гэж дүгнэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгожээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Л.Г нь хохирогч Ц.Баянцагааны хэвлийн тус газар нь өшиглөж, эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Ц.Баянцагааны өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүх хуралдаанд хохирогч, өмгөөлөгч нарыг оролцуулаагүй, мэтгэлцэх зарчимд тулгуурлаагүй, хохирлын тооцоог зөв гаргаагүй, шүүгдэгчид оногдуулсан ял хөнгөдсөн гэж үзсэн. - **Хариуцагч**: Л.Г-ийн өмгөөлөгч нь давж заалдах шатны шүүх шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгохдоо хохирлын тооцоог буруу хийсэн, мэтгэлцэх зарчмыг зөрчсөн гэсэн үндэслэл нь хууль зүйн үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-08-16, **Дугаар**: 188 - **Шийдвэр**: Л.Г-ыг хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэж, уг ялыг 3 жилийн хугацаанд хэсэглэн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.1.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-17, **Дугаар**: 53 - **Гомдлол гаргагч**: Хохирогч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлын тооцоог зөв гаргаагүй, хэргийн оролцогчдыг мэтгэлцэх эрхээр хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-06, **Дугаар**: 1812005960071 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, анхан шатны шүүхийн тогтоолд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил үүсээгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2019 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдрийн 53 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нарын гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хохирогч болон түүний өмгөөлөгчийг оролцуулахгүйгээр хэргийг хянан хэлэлцсэн нь хохирогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг зөрчсөн. - Хохирогч Ц.Баянцагаан гэмт хэргийн улмаас эрүүл мэндэд учирсан хохирлыг арилгуулах, шүүн таслах ажиллагааг хурдан шуурхай явуулах, учирсан хохирлыг нэхэмжлэхээс гадна шүүгдэгчид гомдолтой байгаагаа удаа дараа мэдүүлсээр байсан. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7.3-т зааснаар шүүх хэргийн бодит байдлыг талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр тогтоох ёстой. - Хохирогчийн иргэний нэхэмжлэлтэй холбоотой баримтыг анхан шатны шүүх бүрэн шийдвэрлээгүй, үлдэх 3,725,850 төгрөгийн нэхэмжлэлийг иргэний журмаар жич нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдаж шийдвэрлэсэн нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хор уршиг бүрэн төлөгдсөн, арилсан гэж дүгнэх боломжгүй байсан. - Анхан шатны шүүх хор уршиг арилсан мэтээр дүгнэж, шүүгдэгч Л.Г-д Эрүүгийн хуулийн 11.1.1-д заасан торгох ялын төрлийг сонгож хэрэглэсэн нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байх шударга ёсны зарчимд нийцээгүй тул ял хөнгөдсөн талаарх хохирогчийн өмгөөлөгчийн санал үндэслэлтэй. - Иймд давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг иргэн нөгөөгийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, хоёр жил зургаан сар хорих ял оногдуулж, 940,408 төгрөгийг хохирогчид олгуулах, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэлэлцэхгүй орхисон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хохирогч нь сэтгэл санааны болон эмчилгээний төлбөрийг бодитоор гаргуулах арга хэмжээ аваагүй, учирсан хохирол хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг биечлэн оролцуулэлгүйгээр хэргийг шийдвэрлэж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шүүгдэгчийн эрхийг хангах заалтуудыг зөрчсөн. Энэ нь шүүхийн шийдвэрт ноцтой нөлөөлж болохуйц нөхцөл байдлыг анхааралгүй орхигдуулсан хэмээн үзэж, шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгон хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.М нь 2018-08-03-ны өдөр О.М-г зодож, гавлын ясны хугарал, тархины няцрал бүхий эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор. Б.М-г хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэж ялласан. - **Хариуцагч**: Б.М болон түүний өмгөөлөгч. Гэм буруугийн талаар маргаагүй боловч хохирогчийн нүдний гэмтлийг нэмж тогтоох шаардлагагүй, иргэний журмаар шийдвэрлэх боломжтой гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-07, **Дугаар**: 05 - **Шийдвэр**: Б.М-г гэм буруутайд тооцож, 10,000 нэгж буюу 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.1.1-д зааснаар шүүгдэгчийн үйлдэл нь хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-06, **Дугаар**: 05 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирогчийн нүд харахгүй болсон гэх хохирлын хэмжээ, шинжийг бодитой тогтоогоогүй. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэгт буцаасан. - **Үндэслэл**: Хохирогчийн эрүүл мэндэд учирсан хохирлын хэмжээг бүрэн тогтоогоогүй нь хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй байна. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-05-03, **Дугаар**: 1816002000108 (Хэргийн дугаар) - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, хохирогч хохирлоо иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхтэй. - **Шийдвэр**: Магадлалыг хэвээр үлдээж, өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хохирогч мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад зүүн нүд нь юм харахгүй байгаа талаар удаа дараа мэдүүлсэн байхад мөрдөгч, прокурор үүнийг шалгаж тогтоогоогүй нь хэргийн бодит байдлыг тогтоох үүргээ биелүүлээгүй гэж үзнэ. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7.3-т зааснаар шүүх хэргийн бодит байдлыг талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр тогтоох ёстой бөгөөд хохирлын хэмжээг бүрэн тогтоох нь ял шийтгэл оногдуулахад чухал ач холбогдолтой. - Хохирогчийн зүүн нүдний хараа муудсан нь шүүгдэгчийн үйлдлээс шалтгаалсан эсэхийг эргэлзээгүй тогтоосны эцэст хэргийг шийдвэрлэх нь хууль ёсны зарчимд нийцнэ. - Анхан шатны шүүх хохирогчийн эрхийг ноцтой зөрчиж, хэргийн хор уршгийг бүрэн тогтоолгүй шийдвэр гаргасан нь үндэслэлгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ж.Эр- нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ хохирогч Б.Ба-г унтаж байхад нь цээжин тус газар нь хутгалж, эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор. Хохирогчийг биеэ хамгаалж чадахгүй (унтаж байх) үед нь халдсан тул Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.1-ээр зүйлчлэх үндэслэлтэй гэж үзсэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч. Хэрэг маш богино хугацаанд болсон, хохирогч болон гэрчийн мэдүүлэг эргэлзээтэй тул зүйлчлэлийг хөнгөрүүлсэн анхан шатны шүүхийн шийдвэр зөв гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-10-24, **Дугаар**: 83 - **Шийдвэр**: Ж.Эр-ыг Эрүүгийн хуулийн 11.1.1-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, 15,000,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Хэрэг богино хугацаанд болсон тул хохирогчийг биеэ хамгаалж чадахгүй байсныг мэдсээр байж үйлдсэн гэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй гэж үзэн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-01-04, **Дугаар**: 25 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн зүйлчлэлийг үндэслэлгүй хөнгөрүүлж, хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. - **Үндэслэл**: Шүүх нотлох баримтыг үнэлэхдээ хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, яллах талын баримтыг няцаасан үндэслэлээ заагаагүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-12, **Дугаар**: 201701070035 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Улсын яллагч шүүх хуралдаанд хөнгөрүүлсэн зүйлчлэлээр ял оногдуулах санал гаргасан тул эсэргүүцэл бичих эрхгүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар хянаж үнэлэх шаардлагыг зөрчсөн. - Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаарх дүгнэлтэд ноцтой нөлөөлж болох нөхцөл байдлыг анхааралгүй орхигдуулж, яллах талын нотлох баримтуудыг няцааж үгүйсгэсэн үндэслэлээ заагаагүй. - Хохирогчийг унтаж байхад нь хутгалсан гэх үйл баримтыг үгүйсгэж, хэргийн зүйлчлэлийг илт үндэслэлгүйгээр хөнгөрүүлэн шийдвэрлэсэн нь хэргийн жинхэнэ байдалд нийцээгүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.7-д нийцсэн байна.