Тогтоол №3637·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: С.Б, Х.Е нар нь бүлэглэн зохих зөвшөөрөлгүйгээр, хуульд зааснаас өөр зорилгоор нэн ховор, ховор ургамал болох Сибирь хушны үр идээ (самар)-г худалдан авч, тээвэрлэсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Байгаль орчин, уур амьсгалын сангийн мэргэжилтэн Ц.Т.
- **Хариуцагч**: С.Б, Х.Е нар нь самрыг ойд түүгээгүй, харин зарж байсан хүмүүсээс худалдан авч тээвэрлэсэн тул Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.4 дэх хэсэгт заасан тав дахин нэмэгдүүлсэн нөхөн төлбөрийг ногдуулах нь үндэслэлгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-29, **Дугаар**: 87
- **Шийдвэр**: С.Б, Х.Е нарыг гэм буруутайд тооцож, С.Б-г 1 жилийн хугацаагаар тэнсэж, Х.Е-т 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, 1,301,400 төгрөгийг Байгаль орчин, уур амьсгалын санд нөхөн төлснийг дурдаж, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгслийг худалдан борлуулж, хохиролд шилжүүлэхийг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 24.8.1, 3.7.1, 6.7.1.2, 7.3.2.5, 7.5.3, 7.5.4.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-04-23, **Дугаар**: 476
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч нарын өмгөөлөгч Б.Мөнхтөр.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлыг тооцохдоо Ойн тухай хуулийг бус Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийг хэрэглэж, экологи-эдийн засгийн үнэлгээг 3 дахин өсгөсөн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 8 дахь заалтыг өөрчилж, 28,601,880 төгрөгийг шүүгдэгч нараас хувь тэнцүүлэн гаргуулж Байгаль орчин, уур амсгалын санд нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.4.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-09-02, **Дугаар**: 87
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч нарын өмгөөлөгч Б.Мөнхтөр.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлыг тооцохдоо хууль буруу хэрэглэсэн, экологи, эдийн засгийн үнэлгээг 3 дахин өсгөсөн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хохирлын хэмжээг 9,533,960 төгрөгөөр тооцож, төлсөн 1,301,400 төгрөгийг хасаад, зөрүү 8,232,560 төгрөгийг шүүгдэгч нараас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүгдэгч С.Б, Х.Е нар нь Засгийн газрын 1995 оны 153 дугаар тогтоолын хавсралтаар "Ховор ургамлын жагсаалт"-д багтсан Сибирь хушны үр идээ (самар)-г худалдан авч, тээвэрлэсэн нь Эрүүгийн хуулийн 24.8.1-д заасан "Байгалийн ургамлыг хууль бусаар бэлтгэх" гэмт хэргийн шинжийг хангасан.
- Анхан шатны шүүх С.Б-д тэнсэх журмыг хэрэглэхдээ Эрүүгийн хуулийн 7.1.1-ийг журамлахгүйгээр 6.7.1.2-ыг баримталсан нь буруу байна.
- Байгалийн ургамлын тухай хуулийн 71.2-т зааснаар ургамлын экологи-эдийн засгийн үнэлгээг төрийн захиргааны төв байгууллага тогтоодог бөгөөд Сибирь хушны нэг килограмм самрын экологи-эдийн засгийн үнэлгээ 98,900 төгрөг юм.
- Шүүгдэгч нар самрыг ойн сангаас хууль бусаар түүж бэлтгэсэн үйлдэл тогтоогдоогүй, харин бусдаас худалдан авч тээвэрлэсэн тул Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.4.1-д заасан "ойн санд учирсан хохирлын ойн экологи-эдийн засгийн үнэлгээг гурав дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр тогтооно" гэсэн заалтыг хэрэглэх нь үндэслэлгүй.
- Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль болон Байгалийн ургамлын тухай хуульд ховор ургамлыг худалдан авсан, тээвэрлэсэн үйлдлийг шууд хохирол учруулсан үйлдэлтэй адилтган үзэж, үнэлгээг өсгөн нэмэгдүүлсэн дүнгээр нөхөн төлүүлэх заалт байхгүй.
- Иймд хохирлын хэмжээг Сибирь хушны 96.4 кг самрын экологи-эдийн засгийн үнэлгээ болох 9,533,960 төгрөгөөр тооцож, урьдчилж төлсөн 1,301,400 төгрөгийг хасаж, зөрүү 8,232,560 төгрөгийг шүүгдэгч нараас хувь тэнцүүлэн гаргуулах нь зүйтэй.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.8.1.4-т заасныг удирдлага болгосон.
ХуульTech